Ajurweda

Ajurweda

Ajurweda to system medycyny indyjskiej liczący sobie 5 tys. lat. Słowo ajurweda stanowi złożenie dwóch innych – życie (āyuh) oraz nauka, wiedza (weda) – co w sumie daje „wiedzę o życiu" lub „przebieg życia". Ma na celu pomoc w utrzymaniu zdrowia, sił witalnych i długowieczności. Uniwersalnym zadaniem ajurwedy jest osiągnięcie równowagi, harmonii duchowej, psy­chicznej i fizycznej. Uzyskaniu takiego stanu służy zrównoważona dieta, leki ziołowe i masaże. Z ajur­wedy chętnie czerpie medycyna naturalna. W roku 1979 Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznała ją za najstarszy system opieki zdrowotnej. Warto przypo­mnieć, że w księdze zatytułowanej „Charaka samhita" powstałej ponad 2 tys. lat temu, stwierdza się istnie­nie komórek i wymienia 20 typów chorobotwórczych mikroorganizmów. Najwięcej ośrodków ajurwedy znajduje się w Indiach w regionie Kerala, z którego się wywodzi. Ten położony na południu kraju obszar nad Morzem Arabskim zwany jest Krainą Boga i słynie z uprawy palm kokosowych, imbiru, kurkumy, pieprzu i goździków. Warto zaznaczyć, że ajurweda to nie tylko techniki opieki zdrowotnej i terapii, ale całościowy system zawierający elementy filozofii, alchemii, astro­logii i religii. Jako całość ajurweda obejmuje prowa­dzenie zdrowego stylu życia, profilaktykę ziołolecz­niczą, dbanie o naturalny biorytm, porady dotyczące diety i odżywiania, sposoby detoksykacji organizmu oraz przywracania równowagi energetycznej. Równie ważne, co leczenie, jest zapobieganie niekorzystnym zjawiskom, dlatego kluczowe znaczenie ma skupienie na stylu życia, regeneracji organizmu oraz sposobie odżywiania. Tylko w ten sposób według nauk ajurwedy można osiągnąć długowieczność i zdrowie.

Ajurweda to także zrozumienie tego, że wszystko jest jednym i ze wszystkim wchodzi w relację

Energia przeplata się z materią, a to oznacza, że nega­tywne myśli mogą się ujawniać na przykład pod posta­cią choroby i odwrotnie – zaburzenia dotyczące ciała mogą wpływać na psychikę. Według ajurwedy cały świat składa się z pięciu podstawowych elementów natury: przestrzeni – akash, powietrza – vayu, ognia – agni, wody – jala, ziemi – prithvi. Wszystko, co wystę­puje w naturze, można określić za pomocą wymie­nionych pięciu składników, włączając w to pory roku, pory dnia, położenie topograficzne i geograficzne oraz emocje. Ciało człowieka jest zdrowe, gdy wszyst­kie z tych pięciu żywiołów pozostają w równowadze. Zakłócenie nawet jednego z naturalnych elementów prowadzi do chorób i problemów ze zdrowiem.

Założeniem ajurwedy jest, że wszechświat jest energią

Jesteśmy więc stworzeni z cząsteczek energii, a właści­wie mieszanki jej trzech podstawowych rodzajów, które noszą nazwy: pitha, kapha, vatha. To tak zwane doshas, czyli swoiste energie biologiczne, które odpowiadają za na nasz wygląd, charakter, nawyki, skłonności czy podatność na choroby. W związku z głównym założe­niem, brak płynności energetycznej i zaburzenia ener­gii w poszczególnych elementach, mogą prowadzić do chorób i innych zaburzeń, które manifestują się w for­mie fizycznej bądź emocjonalnej. Według ajurwedy pitha jest mieszanką wody oraz ognia. Jej rola wiąże się z ruchem, metabolizmem, przemianą materii, działa­niem układu pokarmowego, regulacją temperatury, a także uczuciem pragnienia i głodu. W sferze emocji odpowiada za ambicję, dumę, męstwo i złość. Z kolei kapha stanowi połączenie ziemi i wody. Energia ta odpowiada za odżywienie ciała, wzrost organizmu, nawilżenie, regenerację oraz wsparcie układu odpor­nościowego. Kapha to spójność. Oznacza to, że decy­duje o budowie ciała, tkance tłuszczowej, mięśniowej, ścięgnach oraz szkielecie. W sferze psychicznej zwią­zana jest natomiast z miłością, zazdrością, skąpstwem oraz zachowaniami altruistycznymi. Trzeci rodzaj energii, vatha, jest fuzją przestrzeni i powietrza. Odpowiada za funkcje ruchowe w organizmie, w tym oddychanie, trawienie, krążenie krwi, bicie serca, przesyłanie impulsów nerwowych. Jest związana ze wszystkim, co dzieje się poza naszą główną uwagą, i utrzymuje nas przy życiu. Vatha jest kojarzona także z kreatywnością, lękiem i strachem.Wszystkie wymie­nione typy energii wiążą się ze sobą w różnych pro­porcjach. Oznacza to, że każdy z nas posiada unikalny typ osobowości (prakriti), złożenie cech fizycznych i psychicznych stanowiące wypadkową różnej kombi­nacji sił energetycznych. Stąd wszelkie leczenie musi uwzględniać unikalny profil energetyczny pacjenta. Od niego bowiem zależy temperament, potrzeby, zdol­ności, siła fizyczna i psychiczna, a także podatność na określone choroby.

Ajurweda wyróżnia trzy ogólne typy osobowościowe, które podlegają następnie indy­widualnym wariacjom:

Typ Vatha – charakteryzuje się dużą dynamiką, brakiem koncen­tracji, nadpobudliwością; pod względem fizycznym to typ szczupły, o suchej, ciemnej skórze, wąskich ustach, ciemnych oczach; je niewiele, lubi słodkie, kwaśne i słone potrawy, często cierpi na zaparcia i bezsen­ność, jest wrażliwy na ból; zalecana dieta: dużo białka, potraw z grupy słodkiej, słonej i kwaśnej;

Typ Pitha – konkretny, zdecydowany; wie, czego chce; mówi szybko i wyraźnie, inteligentny, czasem pełen złości; charakteryzuje go średni wzrost, budowa proporcjo­nalna, jasna skóra, włosy i oczy, gładka cera; dobrze trawi, dużo je, lubi dania słodkie, gorzkie i pikantne; miewa nadwagę, nadkwasotę, choroby skóry i błon śluzowych; zalecana dieta: potrawy wegetariańskie, słodkie, słone i kwaśne;

Typ Kapha – spokojny, nostalgiczny, stabilny i powolny w dzia­łaniu, ma dobrą pamięć, ale wolno się uczy, racjo­nalny, troskliwy; o mocnej posturze, skóra blada, duże usta, pełne wargi, duże oczy; je powoli, lubi gorzkie (roślinne), ostre i cierpkie potrawy; trudno jest mu schudnąć; zalecana dieta: dużo dań lekkostrawnych, mało smażonych, słodkich, kwaśnych i słonych.

Ciało człowieka, podobnie jak i cała natura, posiada tworzące je części składowe. Ajurweda wyróżnia cztery podstawowe elementy w organizmie, które noszą nazwy: mala, dhatus, agni oraz srota. Mala to produkty przemiany materii powstające w organizmie ludzkim, np. mocz, kał, pot. Zgodnie z naukami ajur­wedy usuwanie ich jest kluczowe, jeśli chodzi o zacho­wanie zdrowia. Jeśli są zatrzymywane, prowadzi to do licznych schorzeń i zaburzeń. Tkanki, których zada­niem jest dostarczanie energii i wartości odżywczych organizmowi to dhatus. Zalicza się do nich kości, szpik, tkankę tłuszczową, mięśnie, płyny rozrodcze, osocze oraz chłonkę. Od ich ilości i sprawności dzia­łania zależą nasz stan zdrowia i samopoczucie. Agni to oczyszczający ogień, który związany jest z proce­sami trawienia. Agni to zatem enzymy trawienne oraz inne substancje warunkujące prawidłowy metabolizm i usuwanie produktów przemiany materii oraz toksyn. Ostatnim elementem jest srota. Są to kanały, przez które transportowane jest jedzenie, a także doshas, mala i dhatus. Tworzące się w nich blokady skutkują zwykle zaburzeniami w funkcjonowaniu organizmu. Według ajurwedy poznanie naszej unikalnej kombi­nacji trzech doshas, utrzymanie pomiędzy nimi har­monii i równowagi pozwala zachować zdrowie i dobre samopoczucie, jest też instrukcją obsługi w momen­cie, gdy pojawia się zachwianie równowagi energe­tycznej lub dochodzi do niekorzystnej blokady. Takie zaburzenie pierwotnej równowagi energetycznej nosi miano vrikriti. Może ono wynikać z wielu przyczyn. Wszystko, co na nas oddziałuje w życiu codziennym – rodzina, przyjaciele, praca, hobby, styl życia, śro­dowisko – potencjalnie bywa źródłem odchyleń od normy i zakłócenia pierwotnej równowagi energe­tycznej w naszym ciele. Podobnie niszczy ją nieod­powiednia dieta, stres, usilne dążenie do tego, co jest dla nas złe albo wręcz niemożliwe. Usilnie naśladując innych, możemy zaniedbać własne szczęście. Żyjąc wbrew sobie przeciwstawiamy się własnej naturze i w związku z tym stajemy się coraz słabsi, mniej odporni, w efekcie chorujemy. Zgodnie z ajurwedą pierwszym warunkiem każdego leczenia jest pozbycie się z organizmu wszystkich toksyn, które kumulują się w nim za sprawą złej diety, ale także z powodu proble­mów emocjonalnych. Toksyny gromadzą się w organi­zmie, gdy tylko tracimy równowagę energetyczną.  

Jak przebiega oczyszczenie? 

Jego podstawą są oleje, które wnikają w komórki naszego ciała. Stąd szerokie zastosowanie w medycy­nie ajurwedyjskiej masaży olejami ziołowymi, kąpieli parowych, podczas których organizm obficie się poci i pozbywa toksyn, a także lewatyw olejowych lub zio­łowych oraz inhalacji z użyciem ekstraktów ziołowych. Po oczyszczeniu pacjentowi przepisuje się odpo­wiednie, indywidualnie dobrane, preparaty ziołowe lub mineralne, których zadaniem jest przywrócenie zachwianej równowagi. Chory otrzymuje instrukcję dotyczącą koniecznych zmian w stylu życia, diecie i aktywności ruchowej. Bez nich powrót do pełnego zdrowia może okazać się niemożliwy.

Rozmowa z Agnieszką Łucjanek – psycholożką, terapeutką, koordynatorką merytoryczną Pozaszkolnej Placówki Specjalistycznej SCOLAR. Pracuje w Poradni dla dzieci z Autyzmem i ich Rodz...
4406 Odsłony
Do wszechobecnej reklamy piwa zdążyliśmy się już przyzwyczaić. Gdzie się obejrzeć, napotykamy komunikat – piwo gasi pragnienie, integruje, bawi, relaksuje i świetnie smakuje. W pow...
4209 Odsłony
Cała prawda o dietetycznym detoksie.Raz na jakiś czas nachodzi nas nieodparta ochota na „odtrucie" lub „oczyszczenie" organizmu z nagromadzonych toksyn. Z reguły w okolicach świąt ...
3698 Odsłony
Gelotolodzy, czyli naukowcy zajmujący się badaniem śmiechu przekonują, że uśmiech na twarzy może podnieść odporność organizmu, skrócić okres rekonwalescencji po chorobie i przedłuż...
3391 Odsłony
​Popularne diety kuszą obietnicą szybkiej utraty zbędnych kilogramów. Czy redukcja masy ciała i efekt jo-jo stanowią nieodłączny duet?W ponad 90 proc. przypadków za otyłość i nadwa...
3294 Odsłony
Na łamach magazynu naukowego „Journal of Personality and Social Psychology" badacze z University of British Columbia poinformowali, że wdychanie naturalnego zapachu partnera może p...
3133 Odsłony
PROGRAM PROWADZONY PRZEZ CENTRALĘ FARMACEUTYCZNĄ CEFARM SA  logotype cefarm