Dieta dla pięknego uśmiechu

Dieta-dla

​Według badań Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego ponad 90 proc. Polaków ma próchnicę.Choroba ta prowadzi do osłabienia lub utraty zębów, ale także do infekcji narządów takich jak nerki, trzustka czy płuca oraz bakteryjnego zakażenia ogólnoustrojowego, czyli sepsy. Niezwykle istotnym elementem jej profilaktyki jest… właściwe odżywanie. Do przyczyn powstawania próchnicy należą m.in. zaniedbania higieny jamy ustnej oraz sporadyczne wizyty u stomatologa. Głównym podłożem problemu są jednak niezdrowe nawyki żywieniowe, tj. zbyt duża ilość wysoko przetworzonych i konserwowanych produktów oraz cukru w codziennym menu, a także spożywanie niewielkiej ilości świeżych warzyw, owoców czy nasion. O tym, że dieta wpływa na stan uzębienia świadczą doniesienia naukowców, którzy twierdzą, że ludzie starożytni chorowali na próchnicę niezwykle rzadko. Był to zapewne wynik spożywania produktów ubogich w cukry proste, takich jak zioła, korzenie roślin czy surowe ziarna. 

Niezdrowy cukier

Częste przyjmowanie pokarmów oraz napojów słodzonych rafinowanym cukrem lub syropami (glukozowym, fruktozowym lub glukozowo-fruktozowym) powoduje podwyższenie kwasowości płytki nazębnej oraz obniżenie pH jamy ustnej. Prowadzi to do demineralizacji szkliwa. Cukier jest również doskonałą pożywką dla bakterii Streptococcus mutans, które uszkadzają wierzchnią warstwę zęba zbędnymi produktami swojego metabolizmu, np. kwasem mlekowym, otwierając drogę do zainfekowania miazgi. Szczególnie destrukcyjnie działają cukry dodawane do żywności, np. nektarów i napojów gazowanych, gotowych ciastek, dań typu fast food, a także wyroby cukiernicze o lepkiej konsystencji, które trudno usunąć w krótkim czasie z zębów, np. żelki, cukierki toffi, chipsy. Udowodniono, że cukry zawarte w owocach i warzywach szkodzą zębom w dużo mniejszym stopniu.

Niebezpieczne cytrusy? 

Po zjedzeniu słodkiego bądź kwaśnego produktu w jamie ustnej spada pH, co stwarza korzystne warunki dla rozwoju próchnicy. Zmniejszenie tego parametru poniżej tzw. poziomu krytycznego, tj. 5,5, prowadzi do ograniczenia koncentracji wapnia i fosforu, sprzyjając rozpuszczaniu apatytów, czyli składników budujących zęby. Szkliwo staje się cieńsze i bardziej podatne na uszkodzenia i działanie bakterii. Długotrwały kontakt zębów z kwasami może prowadzić do ich nadwrażliwości bądź zniszczenia. Demineralizacja szkliwa rozpoczyna się przy pH płytki nazębnej wynoszącym około 5,5, jego erozja ma miejsce przy pH 4,5, a procesy naprawcze (remineralizacja) przy pH powyżej 5,5. Owoce, w których znajdujemy najwięcej kwasów, to m.in. cytrusy (pomarańcze, grapefruity, cytryny, limonki), porzeczki, wiśnie, maliny, śliwki, morele, czereśnie czy rabarbar. Nie należy z nich rezygnować, trzeba jednak pamiętać o kilku ważnych zasadach podczas ich spożywania:
• po zjedzeniu kwaśnych owoców należy wypłukać usta wodą – zneutralizuje ona działanie kwasów i przywróci właściwe pH w jamie ustnej;
• aby ograniczyć kontakt kwaśnych owoców ze szkliwem, sok owocowy lub wodę z sokiem z cytryny powinno się pić przez słomkę;
• maliny, porzeczki czy wiśnie można zmiksować z jogurtem naturalnym, który ma odczyn zasadowy, więc neutralizuje działanie kwasów;
• nie wolno myć zębów bezpośrednio po zjedzeniu kwaśnych owoców, ponieważ szkliwo, rozmiękczone przez kwasy, podczas mycia zębów mogłoby zostać nieodwracalnie uszkodzone; najlepiej wyszczotkować je dopiero 30 minut po posiłku.

Warto także sięgać po nasiona słonecznika, sezamu, dyni, kabaczka, orzechy, fasolę, soję, kokos, arbuza i tuńczyka, ponieważ zawierają one białka bogate w argininę, które posiadają zdolność szybkiego podwyższania pH.

Tak dla wapnia i witaminy D 

By ułatwić remineralizację szkliwa i wzmocnić strukturę zębów, do diety należy włączyć żywność bogatą w wapń (mleko i jego przetwory, jogurty, żółty ser, orzechy, sardynki, brokuły). Statystyczny Polak przyjmuje średnio 400 mg tego pierwiastka, podczas gdy kobiety powinny codziennie dostarczać go organizmowi co najmniej 1100 mg, a mężczyźni – 800 mg. Jego niedobór prowadzi do powstawania ubytków w zębach oraz do osłabienia kości i podwyższa ryzyko złamań. Witamina D natomiast zwiększa wchłanianie wapnia oraz pobudza wytwarzanie osteoblastów, czyli komórek budulcowych układu kostnego. Znaleźć ją można m.in. w rybach morskich, np. w śledziu, dorszu, łososiu, makreli, ale także w żółtkach jaj, żółtym serze i mleku krowim. Spożywanie produktów mlecznych, zwłaszcza twardych serów, stymuluje wydzielanie śliny a lipidy tworzą na powierzchni zębów powłokę ochronną przed działaniem kwasów.

Naturalna „szczoteczka"? 

Udowodniono, że jedzenie surowych warzyw czy owoców takich jak marchew, rzodkiew, seler, jabłka oraz orzechów, ziaren zbóż i chleba razowego oczyszcza zęby z miękkich nalotów, a przestrzenie międzyzębowe z resztek pokarmowych. Pozwala także na wzmocnienie i utrzymanie dziąseł w dobrym stanie oraz wspiera mineralizację zębów. Gryzienie twardych, bogatych w błonnik produktów spożywczych sprzyja również wydzielaniu śliny, która ma działanie przeciwbakteryjne i zobojętniające kwasy. Znajdują się w niej też minerały potrzebne do odnowy szkliwa. Małym dzieciom warto serwować zwłaszcza surową marchew, jej spożywanie wspiera bowiem formowanie prawidłowego zgryzu, oraz jabłka, które są bogate w polifenole hamujące przyleganie bakterii do powierzchni zębów.

Ważny początek 

Zawiązki zębów zaczynają się kształtować już w okresie płodowym (10.–12. tydzień ciąży), z tego względu istotne jest prawidłowe odżywianie kobiety oczekującej potomstwa. W diecie przyszłej mamy nie powinno zabraknąć produktów bogatych w wapń np. pełnotłusty nabiał – mleko, śmietana, biały ser) oraz witaminę D (np. tłuste ryby morskie). Kluczowa dla stanu uzębienia jest także dieta mamy po urodzeniu dziecka – dostarczenie wszystkich składników niezbędnych dla procesu formowania i mineralizacji zębów gwarantuje karmienie mlekiem matki.

Dbaj o higienę  

Nawet najbardziej zbilansowana dieta nie zastąpi codziennej higieny jamy ustnej i uzębienia. Zęby należy myć po każdym posiłku (minimum 2 razy dziennie) przez 2–3 minuty, przy użyciu szczoteczki oraz pasty dopasowanej do indywidualnych potrzeb. Powinno się także pamiętać o czyszczeniu przestrzeni między zębami nicią dentystyczną, o stosowaniu płynów do płukania ust oraz czyszczeniu języka. Te działania w znacznym stopniu minimalizują ryzyko wystąpienia próchnicy oraz innych chorób jamy ustnej. Istotne jest szczotkowanie uzębienia przed snem, bowiem podczas nocnego odpoczynku zmniejsza się wydzielanie śliny i tym samym ograniczona jest jej funkcja ochronna. 

Co powinno znaleźć się w twoim jadłospisie?  

JEDZ BEZ OBAW

  • mleko i przetwory mleczne (jogurt naturalny, biały ser, twardy ser) – zawierają wapń i fosfor, które są niezbędne do prawidłowej mineralizacji tkanki kostnej,
  • ryby, jaja, chude mięso – są bogate w wapń,
  • orzechy, ziarna i nasiona roślin strączkowych – są bogate w aminokwas zwany argininą, który podwyższa pH,
  • surowe owoce i warzywa, pełnoziarniste produkty zbożowe – zawierają błonnik pokarmowy, stymulują wydzielanie śliny oraz samooczyszczanie zębów, są także źródłem witamin i składników mineralnych,
  • gorzka czekolada w niewielkiej ilości i kakao naturalne – obniżają pH w jamie ustnej,
  • woda mineralna niegazowana, kawa bez cukru oraz herbata zielona i czarna – obniżają pH w ustach.
  • TYCH PRODUKTÓW UNIKAJ

  • napoje słodzone (napoje gazowane, napoje owocowe, energetyczne),
  • słodycze, np. cukierki, żelki, słodzone gumy do żucia, ciastka, ciasta, batony,
  • miód i produkty z dodatkiem miodu,
  • pokarmy kwaśne, np. owoce cytrusowe, produkty na bazie octu (pikle), sosy słodko-kwaśne,
  • przekąski, np. słodkie sucharki, chipsy, słone paluszki, frytki.
  • Czy wiesz, że... 

    ZĘBY stanowią element układu trawienia i służą do rozdrabniania pożywienia

    „Ósemki" nazywane są zębami „mądrości". Wyżynają się dopiero w wieku ok. 17-21 lat. Najczęściej atakowane są przez próchnicę, dlatego zaleca się ich usunięcie.

    Osobom, u których stwierdza się brak zawiązków zębów stałych (najczęściej „dwójek" i „piątek"), nie wypadają zęby mleczne. Dentyści określają je mianem zębów przetrwałych.

    Niektóre osoby mogą mieć także zęby nadliczbowe, tj. „dziewiątki" i „dziesiątki", które nazywane są także zębami „głupoty". Najczęściej są nieprawidłowo położone w kości (poza łukiem zębowym) przez co mogą być przyczyną bólu oraz stanów zapalnych

    1 na 2-3 tysiące noworodków rodzi się z 1-2 ząbkami w dolnych dziąsłach. Zazwyczaj są niestabilnie umocowane „jedynki" lub „dwójki", dlatego najczęściej usuwa się je jeszcze w szpitalu.

    Określenie „zęby mleczne" pochodzi od Hipokratesa, który uważał, że pierwsze zęby dziecka tworzą się z mleka matki.

    W tkankach zębów może rozwinąć się łagodny nowotwór o nazwie zębiak. Najczęściej ujawnia się pod postacią guzów w kości szczęki lub w tkankach miękkich dziąsła lub tworów zębopodobnych.

    Szkliwo zębów jest najtwardszą tkanką w ludzkim organizmie, której właściwości można porównać do granitu.

    Cała prawda o dietetycznym detoksie.Raz na jakiś czas nachodzi nas nieodparta ochota na „odtrucie" lub „oczyszczenie" organizmu z nagromadzonych toksyn. Z reguły w okolicach świąt ...
    1897 Odsłony
    ​Popularne diety kuszą obietnicą szybkiej utraty zbędnych kilogramów. Czy redukcja masy ciała i efekt jo-jo stanowią nieodłączny duet?W ponad 90 proc. przypadków za otyłość i nadwa...
    1533 Odsłony
    Gelotolodzy, czyli naukowcy zajmujący się badaniem śmiechu przekonują, że uśmiech na twarzy może podnieść odporność organizmu, skrócić okres rekonwalescencji po chorobie i przedłuż...
    1518 Odsłony
    Na łamach magazynu naukowego „Journal of Personality and Social Psychology" badacze z University of British Columbia poinformowali, że wdychanie naturalnego zapachu partnera może p...
    1407 Odsłony
    Niskie temperatury na zewnątrz, przesuszone, gorące powietrze we wnętrzach, noszenie czapek oraz kapryśna i wietrzna aura sprawiają, że kondycja włosów po zimie pozostawia wie...
    1374 Odsłony
    Rozmowa z Agnieszką Łucjanek – psycholożką, terapeutką, koordynatorką merytoryczną Pozaszkolnej Placówki Specjalistycznej SCOLAR. Pracuje w Poradni dla dzieci z Autyzmem i ich Rodz...
    1318 Odsłony
    PROGRAM PROWADZONY PRZEZ CENTRALĘ FARMACEUTYCZNĄ CEFARM SA  logotype cefarm