Kłopoty z utrzymaniem moczu

Kopoty-z-utrzymaniem-moczu
Według oficjalnych danych co dziesiąty Polak ma problemy z nietrzymaniem moczu. Nietrzymanie moczu (NTM) dotyka co ósmą kobietę w wieku do 39 lat i co drugą po menopauzie. Nietrzymanie moczu zdarza się u jednego na czterech mężczyzn po 40. roku życia. Większość osób dotkniętych tym schorzeniem ukrywa problem. Niesłusznie. Nietrzymanie moczu, mimo że ma charakter przewlekły, można skutecznie leczyć​.

Na czym polega sama dolegliwość?

To po prostu mimowolne oddawanie moczu skutkujące opróżnieniem pęcherza. Jako że jest to problem wstydliwy, wiele osób nie decyduje się na leczenie. W rezultacie może to prowadzić do pojawienia się problemów na tle psychicznym, między innymi izolacji i samowykluczenia. Jak pokazują statystyki 2/3 kobiet cierpiących na tę dolegliwość nie decyduje się na konsultację z lekarzem. Natomiast te, które zdecydowały się na rozmowę, zwlekały z tym średnio 3 lata. Warto pokonać opór przed badaniem i skorzystać z pomocy specjalisty. Na wstępie dobrze jest skorzystać z porady lekarza rodzinnego. Możliwe, że już na tym wczesnym etapie zostanie postawione właściwe rozpoznanie przyczyn problemu, co umożliwi rozpoczęcie kuracji. Lekarz rodzinny może też zalecić badanie ginekologiczne bądź urologiczne. U kobiet nietrzymanie moczu nierzadko wiąże się z przebytą ciążą i porodem, u mężczyzn często występuje w wyniku kłopotów z prostatą. W postawieniu właściwej diagnozy pomocne są również badania: ogólne moczu, podstawowe krwi, ultrasonograficzne układu moczowego (USG), a także urodynamiczne. Istotnym elementem diagnostycznym jest kwestionariusz do oceny nietrzymania moczu i dzienniczek mikcji, czyli oddawania moczu. Chodzi o ustalenie, jak często zdarza się gubienie moczu, jak duże ilości moczu są gubione, w jakich sytuacjach bezwiednie gubiony jest mocz, po jakim wydarzeniu wystąpiło gubienie moczu, czy oddawaniu moczu towarzyszy ból, czy moczenie występuje w nocy, jak często w ciągu dnia jest oddawany mocz. Dzienniczek mikcji służy udokumentowaniu historii zaburzeń w trzymaniu moczu oraz przedstawieniu nawyków dietetycznych związanych ze spożywaniem napojów i oddawaniem moczu. Taki dzienniczek ma za zadanie dostarczyć informacji na temat ilości mikcji na dzień, częstotliwości przypadków niekontrolowanego oddawania moczu, ilości bezwiednie oddawanego moczu, ilości epizodów nocnego oddawania moczu.

Specjaliści wyróżnili kilka typów dolegliwości

Najczęściej występuje tak zwane wysiłkowe nietrzymanie moczu, które objawia się popuszczaniem moczu podczas nawet niewielkiego wysiłku – w trakcie kaszlu, kichania, podnoszenia przedmiotów, chodzenia, biegania, ćwiczeń fizycznych, a nawet podnoszenia się z krzesła. Schorzeniu sprzyja otyłość. Nietrzymanie moczu występuje cztery razy częściej u kobiet otyłych niż szczupłych. Inne czynniki, które przyczyniają się do jego pojawienia się, to menopauza i okres pomenopauzalny, przewlekły kaszel, niektóre choroby neurologiczne, ciąże i porody (szczególnie zabiegowe), duża masa urodzeniowa dziecka, obniżenie narządu rodnego, częste infekcje dróg moczowych, zaparcia, ciężka praca fizyczna i palenie papierosów. Jest to również schorzenie najbardziej typowe u mężczyzn, którzy niedawno przeszli operację prostaty. Wysiłkowe nietrzymanie moczu wykazuje tendencję rozwojową. A to znaczy, że samo nie minie.

Drugim rodzajem choroby jest naglące nietrzymanie moczu znane także jako „nadreaktywny pęcherz moczowy", które pojawia się w wyniku silnego nacisku na cewkę moczową i pęcherz (tak zwane parcie naglące), nad którym nie jesteśmy w stanie zapanować i którego nie można przewidzieć. W konsekwencji pojawia się wyciek moczu – od kilku kropli do całkowitego opróżnienia pęcherza. Naglące nietrzymanie moczu występuje wtedy, gdy mamy nagłą potrzebę oddania moczu, lecz nie możemy go utrzymać przed dotarciem do toalety. W tym przypadku potrzeba oddawania moczu może występować więcej niż 4–8 razy dziennie, jak również kilka razy w ciągu nocy. Przyczyną tej postaci choroby jest nadwrażliwy pęcherz, czyli taki, który domaga się opróżnienia nawet wtedy, gdy zgromadzi się w nim niewiele moczu. Może to być skutek nieprawidłowej kontroli nerwowej nad czynnością dolnych dróg moczowych. Do czynników sprawczych zalicza się również nawracające infekcje układu moczowego, cukrzycę, chorobę Parkinsona, chorobę Alzheimera, stwardnienie rozsiane, demencję starczą, przyjmowanie leków odwadniających, powiększoną prostatę.

Jeszcze innym rodzajem NTM jest nietrzymanie moczu z przepełnienia, które cechuje się kroplową, przerywaną utratą moczu na skutek przepełnienia pęcherza moczowego i znacznego rozciągnięcia jego ścian. Zwykle spowodowane jest ono przez zakłócenie przepływu moczu, które powoduje, że pęcherz jest przepełniony i część moczu wycieka. Oprócz tego specjaliści wyróżnili również tak zwane kropelkowe nietrzymanie moczu. Występuje wtedy, gdy kilka kropli moczu wycieka po powrocie z toalety, nawet gdy staramy się odczekać i opróżnić pęcherz do końca. Istnieją dwa rodzaje kropelkowego nietrzymania moczu: kropelkowe wyciekanie moczu po mikcji i kropelkowe wyciekanie moczu. Kropelkowe nietrzymanie moczu pojawia się, gdy pęcherz nie opróżnia się całkowicie podczas wypróżniania. Zamiast tego mocz zbiera się w cewce prowadzącej z pęcherza. Typową przyczyną kropelkowego nietrzymania moczu jest powiększona prostata lub osłabione mięśnie dna miednicy.
Ponadto w niektórych przypadkach schorzenie może mieć charakter tymczasowy. Występuje ono u osób, które zazwyczaj kontrolują wydalanie moczu i tylko okresowo mają z tym problem, na przykład z powodu zapalenia pęcherza, przyjmowania niektórych leków (na przykład moczopędnych lub rozluźniających mięśnie), po wypiciu napojów alkoholowych i zawierających kofeinę (działają moczopędnie) czy napojów z owoców cytrusowych, które u niektórych podrażniają pęcherz moczowy.

Jak wygląda leczenie problemów z oddawaniem moczu?

W pierwszej kolejności polega ono na zmianie dotyczącej stylu życia. Zaleca się ograniczenie bądź zaprzestanie spożywania alkoholu i kawy, a także, jeśli wskaźnik BMI jest za wysoki, zrzucenie zbędnych kilogramów. Osobom borykającym się z nietrzymaniem moczu zaleca się także terapie oparte na ćwiczeniach mięśni dna miednicy, biofeedbacku, elektrostymulacji, stymulacji magnetycznej, treningu pęcherza i fizjoterapii. Dopiero, gdy te metody nie są skuteczne, wdraża się terapię farmakologiczną lub leczenie operacyjne. Leki, które stosuje się u osób cierpiących na wysiłkowe nietrzymanie moczu mają „uspokoić" pęcherz, aby nie reagował on gwałtownym opróżnieniem się na każdą porcję moczu, jaka się w nim pojawi. Takim osobom (zarówno kobietom jak i mężczyznom) zaleca się również ćwiczenie dna miednicy. Wzmocnienie tych mięśni może sprawić nawet całkowite ustąpienie nietrzymania moczu. Podczas ćwiczeń mięśni dna miednicy osoba wykonująca je powinna na zmianę napinać mięśnie i rozluźniać. Ćwiczenia polegają na wykonaniu około 8–12 napięć i rozluźnień trwających 6–8 sekund. Podczas treningu należy pamiętać, aby mięśnie brzucha, ud i pośladków były rozluźnione, a oddech równomierny. Jeśli osoba z dolegliwością będzie wykonywała ćwiczenia regularnie, minimum 3–4 razy w tygodniu, to poprawa będzie widoczna już po 4–8 tygodniach. Inną metodą rehabilitacji mięśni dna miednicy jest biofeedback, czyli kontrolowane ćwiczenie przy zastosowaniu elektrody doodbytniczej, która wysyła sygnał do komputera, umożliwiający odwzorowanie na monitorze pracy mięśni dna miednicy. Przy leczeniu nietrzymania moczu stosuje się także elektrostymulację, stymulację ETS i elektrostymulację unerwienia obwodowego. Dodatkowo kobietom zaleca się ćwiczenia z kulkami i stożkami dopochwowymi, które umieszcza się w pochwie dwa razy dziennie na 15–20 minut. Ćwiczenie polega na takim napięciu mięśni, aby przyrządy nie wydostały się z pochwy. Osobom, u których doszło do znacznego nasilenia nietrzymania moczu, proponuje się operację. Jedna z technik operacyjnych polega na wszczepieniu pod cewkę moczową syntetycznej, polipropylenowej taśmy. Z czasem przerasta ona tkankami pacjentki i stymuluje miejscową produkcję kolagenu. Nowe włókna kolagenowe podpierają cewkę, a to zapobiega wyciekowi moczu. Inną metodą jest operacja brzuszna – stosowana, gdy nietrzymaniu moczu towarzyszy inny problem medyczny na przykład mięśniaki macicy.

Osobom z NTM specjaliści radzą przede wszystkim:

  • Przyjmować wymaganą ilość płynów. Powstrzymywanie się od picia to błąd. Po pierwsze, grozi ono odwodnieniem organizmu. Po drugie, nie sprawi, że moczu będzie mniej, ale stanie się on bardzo zagęszczony. Skondensowany mocz drażni skórę i błony śluzowe narządów płciowych, co może być istotnym powodem na przykład zapalenia pochwy.
  • Zminimalizować spożycie lub zrezygnować z cytrusów. Owoce cytrusowe podrażniają pęcherz, podobnie jak alkohol, napoje gazowane, kawa, mleko, pomidory, czekolada i ostre przyprawy.
  • Systematycznie się wypróżniać. Zalegające masy kałowe uciskają pęcherz, przez co zmniejszają jego pojemność. Mogą też blokować cewkę moczową, utrudniając tym samym całkowite opróżnienie pęcherza.
  • Rzucić palenie. Palenie może wywoływać przewlekły kaszel, a ten osłabia podparcie dla cewki moczowej. Nikotyna zaś działa bezpośrednio na mięśnie wypieracza pęcherza, powodując ich skurcz, a poza tym zakłóca także działanie estrogenów.
  • Obniżyć wagę. Otyłość jest przyczyną osłabienia mięśni dna miednicy. Prowadzi też do obniżenia narządów miednicy, co jest częstą przyczyną nietrzymania moczu.
  • Dbać o higienę. Niemożność utrzymania moczu może prowadzić do bakteryjnych infekcji układu moczowego i dróg rodnych. Dlatego należy używać jedynie „oddychających" wkładek urologicznych. Posiadają one antybakteryjny wkład, który jednocześnie neutralizuje woń moczu. Ponieważ nie zawierają lateksu nie powodują trudno gojących się odparzeń.
Rozmowa z Agnieszką Łucjanek – psycholożką, terapeutką, koordynatorką merytoryczną Pozaszkolnej Placówki Specjalistycznej SCOLAR. Pracuje w Poradni dla dzieci z Autyzmem i ich Rodz...
4179 Odsłony
Do wszechobecnej reklamy piwa zdążyliśmy się już przyzwyczaić. Gdzie się obejrzeć, napotykamy komunikat – piwo gasi pragnienie, integruje, bawi, relaksuje i świetnie smakuje. W pow...
3761 Odsłony
Cała prawda o dietetycznym detoksie.Raz na jakiś czas nachodzi nas nieodparta ochota na „odtrucie" lub „oczyszczenie" organizmu z nagromadzonych toksyn. Z reguły w okolicach świąt ...
3546 Odsłony
Gelotolodzy, czyli naukowcy zajmujący się badaniem śmiechu przekonują, że uśmiech na twarzy może podnieść odporność organizmu, skrócić okres rekonwalescencji po chorobie i przedłuż...
3181 Odsłony
​Popularne diety kuszą obietnicą szybkiej utraty zbędnych kilogramów. Czy redukcja masy ciała i efekt jo-jo stanowią nieodłączny duet?W ponad 90 proc. przypadków za otyłość i nadwa...
3127 Odsłony
Na łamach magazynu naukowego „Journal of Personality and Social Psychology" badacze z University of British Columbia poinformowali, że wdychanie naturalnego zapachu partnera może p...
2989 Odsłony
PROGRAM PROWADZONY PRZEZ CENTRALĘ FARMACEUTYCZNĄ CEFARM SA  logotype cefarm