Nie blokuj emocji

Nie-blokuj-emocji

Odcinanie się od uczuć w sytuacji silnego wzburzenia stanowi cechę charakterystyczną kultury, w której żyjemy. Pewnie niewielu z nas zdaje sobie sprawę, że psycho­logicznym podłożem palenia papierosów jest nie­świadome dążenie do blokowania naturalnego rytmu oddechu, co oznacza osłabienie kontaktu z prze­żywanymi emocjami. Dla palaczy to nie nowina. W trudnej sytuacji stresowej papieros jest dla nich czymś naturalnym. Oczywiście w tym przypadku ten prosty mechanizm bodźca i reakcji niesie ze sobą ogromne zagrożenie dla naszego zdrowia. I nie cho­dzi tu tylko o wdychane substancje smoliste.

Mamy być twardzi  

Społeczeństwo, w którym żyjemy, w coraz większym stopniu narzuca nam stanowczość (zwłaszcza gdy w grę wchodzi nasze osobiste szczęście i komfort), perfekcjonizm, nieustępliwość. W chwilach życio­wego kryzysu najlepszą poradą, na jaką możemy liczyć ze strony otoczenia, jest najczęściej: „weź się w garść", „nie wymiękaj", „ogarnij się". Ich praw­dziwy przekaz to: „nie przeżywaj", „nie smuć się", „nie myśl o tym". Możemy być w zupełnej rozsypce lub gotować się w środku, jednak zdolność do samo­kontroli uchodzi za objaw dojrzałości, choć ma to też swoje skutki uboczne. Świadome blokowanie emo­cji, zwłaszcza negatywnych, to jeden ze sposobów radzenia sobie ze stresem, jak również wygrywanie negocjacji czy unikanie konfliktów. Jednak, jeśli trwa zbyt długo lub pojawia się zbyt często, prowadzi do zamknięcia się w sobie, wynaturzenia i wywołuje zaburzone reakcje.

Emocje stanowią integralną część naszej osobowości i tożsamości

Zaprzeczając ich obecności, udając obojętność, oszu­kujemy samych siebie. Dotyczy to nie tylko smutku po stracie, zawodu, rozczarowania, ale również gniewu i agresji. Co więcej, to też integralna część fizycznej strony naszego organizmu. Będąc świadkami cze­goś poruszającego, możemy u siebie zaobserwować kołatanie serca, pocenie się, ucisk w żołądku itp. To wegetatywne, fizjologiczne objawy tego, co czu­jemy. Emocje ujawniają się też w naszej mimice. Lęk, obrzydzenie, radość odbijają się na naszej twarzy w sposób często bezwiedny. W tym przypadku ruch mięśni mimicznych stanowi naturalną i mimowolną ekspresję emocji. Można postawić pytanie, co by się działo, gdybyśmy próbowali powstrzymać te sponta­niczne reakcje? Tak naprawdę robimy to codziennie. Nie okazujemy bólu, smutku, urazy, rozczarowania, złości. Nie chcemy wyjść na osobę słabą, zbyt wraż­liwą lub taką, którą łatwo „wyprowadzić z równo­wagi". Czasem ostentacyjne okazywanie obojętności i puszczanie rzeczy mimo uszu jest sposobem na wyrównywanie rachunków w związku i ustalenie jego wewnętrznej hierarchii opartej na władzy. W takich przypadkach wydaje się nam, że brak emocji jest oznaką niezależności.

Ignorowanie negatywnych bodźców często przyspiesza ich zanik

Ma to jednak także pozytywne strony, szczególnie w relacjach społecznych. Samokontrola okazuje się zatem po prostu przydatna i skuteczna. Jednak uda­wanie cyborga poza przynoszeniem korzyści może też generować problemy. Zablokowana emocja tak łatwo nie znika. Jeszcze sto lat temu histeria (obecnie nosząca miano histronii HPD), objawiająca się silną ekspresją uczuć, teatralnością zachowań, wybucho­wymi reakcjami była niezwykle częsta. Dzisiaj jest to jedno z rzadziej występujących zaburzeń. Znacząco wzrosła liczba rozpoznań różnego rodzaju chorób psychosomatycznych, których dawniej było o wiele mniej. Być może za te zmiany jest odpowiedzialna skłon­ność do tłumienia uczuć? Ludzie, którzy dawniej cierpieliby na histerię, dzisiaj tłumią swoje emocje, co sprzyja rozwojowi niektórych chorób psychoso­matycznych. Istnieją przesłanki, by uznać, że pro­ces cywilizacyjny w ramach którego nauczyliśmy się nawykowej samodyscypliny i ograniczania sponta­niczności, prawdopodobnie odbija się na kondycji naszych organizmów. Badania psychologiczne poka­zały, że ci pacjenci, którzy częściej wyrażają niezado­wolenie (są trudniejsi, częściej kłócą się z lekarzami itp.), zdrowieją szybciej niż ci, którzy grzecznie wykonują wszystkie polecenia i nigdy się nie bun­tują. Natomiast ci, dla których tłumienie emocji sta­nowi zwykły sposób funkcjonowania, mogą zmagać się z szeregiem dolegliwości, jak bóle głowy, nad­ciśnienie, zespół jelita drażliwego, wrzody żołądka i dwunastnicy, zaburzenia odżywiania, astma, stany zapalne dróg moczowych, niska odporność, zaburze­nia snu, problemy z pamięcią i koncentracją. Stwier­dzono również, że zaburzenia organiczne o podłożu psychicznym mogą prowadzić nawet do przedwcze­snego starzenia się organizmu.

Tłumienie emocji nie pozostaje bez wpływu na osobowość i psychiczną kondycję jednostki

Osoby, które nie pozwalają sobie na przeżywanie sil­nych uczuć i machinalnie wypierają je poza obszar swojej świadomości, bardzo często cierpią na depre­sję i różnego typu nerwice. Mają niską samoocenę i nie akceptują siebie. Codzienne funkcjonowanie utrudniają im przesadny perfekcjonizm i potrzeba kontroli nad wszystkimi aspektami życia. Ludzie tacy bywają chłodni, cyniczni i nazbyt krytyczni wobec otoczenia. Jednocześnie zdarzają im się, nie­adekwatne do okoliczności, niekontrolowane wybu­chy złości czy gniewu.

Niestety, w naszej kulturze zachowania asertywne są tak naprawdę rzadkie

Korzenie tego stanu rzeczy tkwią najczęściej w naszych rodzinnych i kulturowych (także szkol­nych) doświadczeniach – surowym wychowaniu, w którego toku premiowana była powściągliwość, a okazywanie uczuć wyśmiewane lub karane; doj­rzewaniu w stresogennym środowisku (patologie rodzinne, skrajne ubóstwo, konflikty społeczne) czy w traumatycznych przeżyciach wywołujących różnego typu zaburzenia psychiczne powiązane z trudnością w wyrażaniu uczuć. Pod ich wpływem blokowanie emocji staje się mechanizmem przysto­sowawczym, który sięga znacznie dalej, niż jest to konieczne. Przekształca się bowiem w automatyczną reakcję na bodźce, wywołując szereg negatywnych konsekwencji. Na szczęście już jako dorośli ludzie możemy sobie to uświadomić, a następnie poddać modyfikacji.

Rozmowa z Agnieszką Łucjanek – psycholożką, terapeutką, koordynatorką merytoryczną Pozaszkolnej Placówki Specjalistycznej SCOLAR. Pracuje w Poradni dla dzieci z Autyzmem i ich Rodz...
2826 Odsłony
Cała prawda o dietetycznym detoksie.Raz na jakiś czas nachodzi nas nieodparta ochota na „odtrucie" lub „oczyszczenie" organizmu z nagromadzonych toksyn. Z reguły w okolicach świąt ...
2590 Odsłony
Gelotolodzy, czyli naukowcy zajmujący się badaniem śmiechu przekonują, że uśmiech na twarzy może podnieść odporność organizmu, skrócić okres rekonwalescencji po chorobie i przedłuż...
2245 Odsłony
​Popularne diety kuszą obietnicą szybkiej utraty zbędnych kilogramów. Czy redukcja masy ciała i efekt jo-jo stanowią nieodłączny duet?W ponad 90 proc. przypadków za otyłość i nadwa...
2215 Odsłony
Na łamach magazynu naukowego „Journal of Personality and Social Psychology" badacze z University of British Columbia poinformowali, że wdychanie naturalnego zapachu partnera może p...
2079 Odsłony
Niskie temperatury na zewnątrz, przesuszone, gorące powietrze we wnętrzach, noszenie czapek oraz kapryśna i wietrzna aura sprawiają, że kondycja włosów po zimie pozostawia wie...
2018 Odsłony
PROGRAM PROWADZONY PRZEZ CENTRALĘ FARMACEUTYCZNĄ CEFARM SA  logotype cefarm