Pomidor na niepłodność

vegetables-1892900_1920

Niepłodność stała się w ostatnich dekadach jedną z głównych chorób cywilizacyjnych. Naukowcy defi­niują ją jako niepowodzenie w uzyskaniu ciąży po 12 miesiącach odbywania spontanicznych, nieza­bezpieczonych stosunków seksualnych. Z dostęp­nych danych wynika, że męski czynnik niepłodności dotyczy 13–45 proc. par, kobiecy – 30–71 proc. par, a zaburzenia obustronne występują u co najmniej 18 proc. Szacuje się, że w Polsce skala zjawiska jest zbliżona do tej obserwowanej w krajach zachodniej Europy i wykazuje stałą tendencję wzrostową. Ozna­czałoby to, że problem niepłodności może dotykać blisko 3 mln Polaków. Stanowi to 15–20 proc. par będących w wieku prokreacyjnym, z których około 0,2–0,5 proc. wymaga leczenia z zastosowaniem metody in vitro. Z tą jednak różnicą, że w przypadku krajów zachodnioeuropejskich o pomoc medyczną ubiega się połowa par borykających się z problemem niepłodności, w Polsce zaś jedynie co piąta.

Przyczyny niepłodności zdaniem specjalistów są złożone. Z jednej strony wskazuje się na rosnące tempo życia, przemęczenie, chroniczny stres, brak aktywności fizycznej, stosowanie używek (papierosy, alkohol, kawa), z drugiej zaś niewłaściwą dietę, która może zaburzać równowagę hormonalną tak u kobiet, jak i u mężczyzn  

W ich wyniku dochodzi do cykli bezowulacyjnych oraz pogorszenia się biologicznej jakości nasie­nia. Inne czynniki zwiększające prawdopodobień­stwo wystąpienia niepłodności u kobiet to nadwaga i otyłość, wiek (przekroczenie 35. roku życia), prze­byte operacje. Do najczęstszych przyczyn trudno­ści w zajściu w ciążę zalicza się również zaburzenia jajeczkowania, endometriozę, schorzenia pochodze­nia infekcyjnego i immunologicznego, niedrożność jajowodów, nieprawidłową budowę narządów rod­nych. Jeśli chodzi o mężczyzn niepłodność często jest skutkiem mechanicznego upośledzenia zdolno­ści wydostawania się plemników na zewnątrz bądź zaburzeń procesów ich powstawania i dojrzewania. Również i w przypadku mężczyzn o niepłodności mogą decydować: masa ciała, sposób odżywiania się, ilość przyjmowanych witamin, spożycie alkoholu, spożycie kofeiny, palenie tytoniu, przyjmowanie innych substancji aktywnych, zanieczyszczenia śro­dowiskowe, infekcje, stany chorobowe, przyjmowane leki i historia zdrowotna rodziny.

Od dłuższego czasu naukowcy poszukują sposobów na rozwiązanie problemu męskiej niepłodności na drodze suplementacji  

W 2015 roku zespół badaczy z Uniwersytetu w Cam­bridge ogłosił, że przyjmowanie likopenu popra­wia o 50 proc. działanie komórek śródbłonka, tzn. wewnętrznej warstwy naczyń krwionośnych, u osób cierpiących na choroby naczyniowe. Teraz badania wykazują skuteczność likopenu w walce z męską niepłodnością. Likopen, czyli związek z grupy karo­tenów, to naturalny pigment obecny w roślinach i u zwierząt. Obficie występuje w pomidorach, w prze­pękli indochińskiej, gujawie, melonach oraz innych czerwonych owocach, takich jak arbuzy, czerwone grapefruity, owoce dzikiej róży. Co ciekawe, naj­więcej dobrego likopenu znajduje się w pomidorach przetworzonych, m.in. w soku, ketchupie, przecierze i sosie pomidorowym, ponieważ w przeciwieństwie do wielu roślin pomidory im dłużej są duszone, tym więcej go zyskują. Likopen jest przeciwutleniaczem, posiada właściwości chroniące organizm przed licz­nymi chorobami układu krwionośnego, a przede wszystkim przed nowotworami. Teraz okazuje się, że poprawia również parametry nasienia. Zespół naukowców z University of Sheffield ogłosił niedawno wyniki 12-tygodniowego badania, w którym wzięło udział 60 mężczyzn. Badanych podzielono na dwie grupy. Pierwsza przyjmowała 14 mikrogramów likopenu dziennie, podczas gdy druga grupa otrzymywała placebo. Po upływie 6, a następnie 12 tygodni (proces tworze­nia i dojrzewania nowych komórek plemnikowych trwa średnio 72 dni) plemniki badanych zostały pod­ dane kontroli. Jak stwierdzono, mimo że nie zaobser­wowano znaczących zmian w ich ilości i żywotności, to jednak były one o wiele bardziej ruchliwe. Warto zaznaczyć, że w przeprowadzonym eksperymen­cie użyto suplementu laktolikopenowego, ponieważ składniki odżywcze zawarte w pomidorach, mogą być trudniejsze do przyswojenia przez organizm. Dzięki zastosowaniu suplementu uzyskano pewność, że badani mężczyźni otrzymują taką samą ilość liko­penu każdego dnia. We wcześniejszych badaniach dowiedziono także, że mężczyźni z niepłodnością immunologiczną cechują się znacząco niższymi stężeniami likopenu w nasieniu, zaś doustna suplementacja likopenu poprawia jego parametry dotyczące jakości i koncentracji. Istnieją więc przesłanki, by uznać, że doustna terapia likopenem może pozytywnie wpływać na poprawę ruchliwości i stężenia plemników, a także lepszą morfologię nasienia.

Należy jednak zaznaczyć, że na obniżenie płodności wpływ mają również czynniki innego rodzaju  

Nadmierna lub niedostateczna masa ciała wpływa na ilość i jakość nasienia oraz stężenie testoste­ronu. Wyniki duńskich badań przeprowadzonych wśród zdrowych, młodych mężczyzn bez problemów z płodnością wykazały, że wskaźnik masy ciała ponad 25 kg/m2 wiązał się z obniżoną jakością nasienia. Dowiedziono, że wartość BMI była proporcjonalnie związana ze stężeniem estradiolu i odwrotnie pro­porcjonalnie związana ze stężeniem testosteronu we krwi. W badaniach zespołu prof. Braga wykazano, że na jakość nasienia negatywnie wpływały nadmierna masa ciała, spożycie alkoholu i czerwonego mięsa, pozytywnie zaś — wysokie spożycie zbożowych płatków śniadaniowych oraz owoców. W badaniach prof. Mendiola zaobserwowano natomiast więk­sze spożycie odtłuszczonego mleka, ryb, warzyw i zbożowych płatków śniadaniowych w gru­pie pacjentów z prawidłową jakością nasie­nia w porównaniu z grupą, u której stwier­dzono zbyt niską liczbę plemników w nasieniu.

Na męską płodność może wpływać również ilość i jakość spożywanych tłuszczów  

W badaniach na zwierzętach z zaburzeniami lipi­dowymi spadek masy ciała osiągnięty dzięki diecie niskotłuszczowej i ruchowi fizycznemu w efekcie przyniósł spadek stężenia cholesterolu całkowitego, poprawę tolerancji glukozy, ale również wzrost jako­ści i ilości nasienia, w tym poprawę morfologii plem­ników (mniejsza ilość uszkodzeń struktury DNA). Stąd wniosek o konieczności rezygnacji z diety wysokotłuszczowej i wysokocholesterolowej w przypadku mężczyzn borykających się z niepłodnością oraz niską jakością nasienia, i zastąpienia jej dietą bogatą w tłuszcze jedno- i wielo­nienasycone połączoną z suplementacją kwasów tłuszczowych z rodziny omega-3. Statystyki wykazują, że ok. 30–80 proc. przypadków obniżonej płodności może stanowić konsekwencję uszkodzenia plemników w wyniku działania stresu oksydacyjnego, czyli braku równowagi między reak­tywnymi formami tlenu a aktywnością antyoksy­dacyjną organizmu. Palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu, dieta obfitująca w kwasy tłuszczowe o kon­figuracji trans, a zarazem uboga w warzywa oraz owoce, obniżają ilość przeciwutleniaczy. Badania wskazują na niższe stężenie witaminy E i C w orga­nizmach mężczyzn cierpiących na zaburzenia płod­ności. Podobnie jest w przypadku niedoboru cynku, który znajduje się szparagach, ziemniakach, grzy­bach, jajach, rybach (śledzie) i kiełkach zbóż. Należy zaznaczyć, że walka z niepłodnością nie może opierać się jedynie na suplementacji. Duże znacze­nie ma w tym przypadku styl życia i dieta. Obniżenie tempa życia, eliminacja stresu, ruch fizyczny, zdrowe odżywanie oraz uzupełnienie brakujących witamin i minerałów zastosowane razem mogą o wiele szyb­ciej przynieść pożądane rezultaty. Najważniejsze, by w sytuacji zaistniałego problemu zwrócić się po pomoc do specjalisty.

Rozmowa z Agnieszką Łucjanek – psycholożką, terapeutką, koordynatorką merytoryczną Pozaszkolnej Placówki Specjalistycznej SCOLAR. Pracuje w Poradni dla dzieci z Autyzmem i ich Rodz...
2403 Odsłony
Cała prawda o dietetycznym detoksie.Raz na jakiś czas nachodzi nas nieodparta ochota na „odtrucie" lub „oczyszczenie" organizmu z nagromadzonych toksyn. Z reguły w okolicach świąt ...
2353 Odsłony
Gelotolodzy, czyli naukowcy zajmujący się badaniem śmiechu przekonują, że uśmiech na twarzy może podnieść odporność organizmu, skrócić okres rekonwalescencji po chorobie i przedłuż...
2013 Odsłony
​Popularne diety kuszą obietnicą szybkiej utraty zbędnych kilogramów. Czy redukcja masy ciała i efekt jo-jo stanowią nieodłączny duet?W ponad 90 proc. przypadków za otyłość i nadwa...
1987 Odsłony
Na łamach magazynu naukowego „Journal of Personality and Social Psychology" badacze z University of British Columbia poinformowali, że wdychanie naturalnego zapachu partnera może p...
1844 Odsłony
Niskie temperatury na zewnątrz, przesuszone, gorące powietrze we wnętrzach, noszenie czapek oraz kapryśna i wietrzna aura sprawiają, że kondycja włosów po zimie pozostawia wie...
1792 Odsłony
PROGRAM PROWADZONY PRZEZ CENTRALĘ FARMACEUTYCZNĄ CEFARM SA  logotype cefarm