Pożytki z pokrzywy

Poytki-z-pokrzywy

Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioca) to jeden z najpospolitszych gatunków roślin, na który możemy się natknąć w naszym otoczeniu. Występuje ona powszechnie niemal na całej kuli ziemskiej z wyjątkiem strefy tropikalnej. Z reguły jednak omijamy ją szerokim łukiem. Na powierzchni liści i łodygi rośliny znajdują się gruczołki wydziela­jące kwas mrówkowy, który po zetknięciu ze skórą powoduje podrażnienie i nieprzyjemne pieczenie. Wystarczy jednak poddać pokrzywę gotowaniu lub suszeniu, by pozbyć się jej niezachęcających właści­wości. Młode liście i pędy pokrzywy najlepiej zbie­rać od przedwiośnia do maja. W miesiącach póź­niejszych można pozyskiwać najmłodsze liście na wierzchołku pędu, o ile są zielone i świeże, a także kwiaty i owoce, które zawierają sporo fitosteroli. Roślinę suszymy, cienkimi warstwami w temperatu­rze do 40°C. Należy przy tym pamiętać, że dłuższe suszenie zubaża zebrany surowiec. Susz przechowu­jemy w miejscu suchym, zaciemnionym i chłodnym. W czasie zbiorów lepiej jest ominąć rośliny rosnące w pobliżu ruchliwych dróg.  

Młode liście pokrzywy zawierają sporo witamin i makroelementów niezwykle cennych dla naszego organizmu, np. żelazo oraz witaminy A, B2, C, K; do tego fosfor, jod, krzem, magnez, potas i siarkę, kwasy organiczne (m.in. mrówkowy, glikolowy, glicerolowy), flawonoidy (m.in. rutynę i kwercetynę), garbniki, chlorofil, a także histaminę i serotoninę.  

W kłączach i korzeniach obecne są lipidy, sterole (beta-sitosterol, stygmasterol), lecytyna i lignany. Starych liści lepiej nie spożywać, ponieważ zawierają cystolity, które mogą podrażniać nerki. Znawcy podpowiadają, by liście pokrzywy gotować w niewielkiej ilości wody z dodatkiem masła i czosnku. Amatorzy mogą dodać do nich nieco imbiru, a bar­dziej wtajemniczeni – kłącze rodzimego kopytnika. Liście pokrzywy można dodawać do zup i farszy. Zdaniem specjalistów sok z liści lub wywar z całej rośliny można stosować zamiast podpuszczki do wyrobu wegetariańskiego nabiału. Podobno mło­dych liści pokrzywy używano niegdyś do ważenia piwa. Od wieków pokrzywę uznawano za roślinę o właściwościach prozdrowotnych i leczniczych. W medycynie naturalnej pokrzywa była stoso­wana jako środek przeciwreumatyczny. W tym celu biczowano pacjentów pędami rośliny bądź robiono okłady z jej zmiażdżonych liści. Nawet dzisiaj oso­bom uskarżającym się na bóle reumatyczne zaleca się picie naparów i ekstraktów z pokrzywy. Z uwagi na zawartość żelaza przy jej pomocy leczono katar sienny, artretyzm, osłabienie organizmu i anemię. Spożywanie jej młodych liści zalecono w celach usprawnienia przemiany materii. Zauważono rów­nież, że pokrzywa dodatnio oddziałuje na pracę wątroby, wpływa na redukcję poziomu glukozy we krwi, a także stymuluje funkcje wydzielnicze trzustki. Dodatkowo z uwagi na swoje moczopędne właściwości pobudza proces usuwania toksyn z orga­nizmu. Z jej pomocą organizm lepiej pozbywa się szkodliwych produktów przemiany materii, chlor­ków i mocznika. Z tego względu zaleca się jej spo­życie osobom borykającym się z artretyzmem, czyli dną moczanową. Pokrzywa wydatnie wspiera pracę nerek, pomaga w uregulowaniu ciśnienia, posiada też działanie przeciwobrzękowe. Preparaty przygo­towane na bazie korzenia i kłącza pokrzywy są wyko­rzystywane u osób cierpiących na przerost gruczołu krokowego. Dzięki nim można złagodzić jego obrzęk i stan zapalny, poprawiając przy tym kontrolę nad wydalaniem moczu.

Pokrzywa nie tylko ułatwia usunięcie toksyn z organizmu, ale również korzystnie wpływa na włosy, paznokcie i skórę

W tym celu wystarczy po każdym posiłku spożyć łyżkę sproszkowanego suszu lub dodać liście mło­dej pokrzywy do zupy albo sałatki. Znanym sposo­bem na wzmocnienie cebulek włosów jest płukanka przygotowana na jej bazie. Dodawany do szamponów ekstrakt z pokrzywy sprawia, że włosy stają się błysz­czące i miękkie. Napary i okłady z pokrzywy poma­gają łagodzić stany zapalne, trądzik, czyraki. Podob­nie jest w przypadku łojotoku i łupieżu. Uważa się, że napar z pokrzywy pozytywnie oddziałuje na funkcje przewodu pokarmowego, stymuluje trawienie i działa żółciopędnie. Bywa również wykorzystywany w celach złagodze­nia dolegliwości towarzyszących chorobie wrzodo­wej. Od wieków pokrzywę stosowano w przypadkach osłabienia i anemii. Wyciąg z pokrzywy rzeczywiście stymuluje wzrost poziomu hemoglobiny i czerwo­nych krwinek. Dzięki zawartości flawonoidów, garb­ników oraz witaminy K posiada on także działanie przeciwkrwotoczne. Stąd bywa zalecany w przypad­kach intensywnych krwawień miesięcznych, krwoto­ków z nosa czy problemów z żylakami.

Poniżej podajemy trzy przykładowe przepisy z wykorzystaniem pokrzywy: 

Sok z pokrzywy
Bierzemy drobno pokrojone świeże listki pokrzywy, płuczemy i wrzucamy do sokowirówki lub rozdrabniamy przy pomocy blendera. Otrzymaną masę uzupełniamy wodą w proporcji 1 do 5. Sok można wypić, można nim również płukać gardło lub przemywać skórę (pomaga przy skórze trądzikowej).

Maseczka do cery tłustej
Ponieważ pokrzywa posiada właściwości dezynfekujące, odkażające i normalizujące, może być z powodze­niem wykorzystywana do sporządzenia maseczki. Potrzebne będą: dwie łyżki płatków owsianych błyskawicz­nych, 1/3 szklanki ciepłego mleka oraz sok z dziesięciu młodych pokrzyw. Sok uzyskujemy jak powyżej przy pomocy sokowirówki, blendera lub wyciskarki wolnoobrotowej. Jeśli nie możemy go przygotować, wystarczy napar z dwóch łyżek suszonej pokrzywy. Mieszamy wszystkie składniki i nanosimy maseczkę na twarz, omi­jając oczy. Po mniej więcej 15 minutach zmywamy ciepłą wodą.

Syrop przeciw przeziębieniom
Mielimy około kilograma pokrzyw w mikserze, dodajemy następnie około 1 litra wody i gotujemy. Po zago­towaniu osładzamy miodem. Tak uzyskany syrop przelewamy do słoiczków i pasteryzujemy przez 15 minut. Syrop można stosować profilaktycznie przeciwko przeziębieniom i infekcji gardła. Wystarczy 1 łyżeczka 3 razy dziennie przez 2 tygodnie, 2 razy na kwartał.

Rozmowa z Agnieszką Łucjanek – psycholożką, terapeutką, koordynatorką merytoryczną Pozaszkolnej Placówki Specjalistycznej SCOLAR. Pracuje w Poradni dla dzieci z Autyzmem i ich Rodz...
4180 Odsłony
Do wszechobecnej reklamy piwa zdążyliśmy się już przyzwyczaić. Gdzie się obejrzeć, napotykamy komunikat – piwo gasi pragnienie, integruje, bawi, relaksuje i świetnie smakuje. W pow...
3762 Odsłony
Cała prawda o dietetycznym detoksie.Raz na jakiś czas nachodzi nas nieodparta ochota na „odtrucie" lub „oczyszczenie" organizmu z nagromadzonych toksyn. Z reguły w okolicach świąt ...
3546 Odsłony
Gelotolodzy, czyli naukowcy zajmujący się badaniem śmiechu przekonują, że uśmiech na twarzy może podnieść odporność organizmu, skrócić okres rekonwalescencji po chorobie i przedłuż...
3181 Odsłony
​Popularne diety kuszą obietnicą szybkiej utraty zbędnych kilogramów. Czy redukcja masy ciała i efekt jo-jo stanowią nieodłączny duet?W ponad 90 proc. przypadków za otyłość i nadwa...
3127 Odsłony
Na łamach magazynu naukowego „Journal of Personality and Social Psychology" badacze z University of British Columbia poinformowali, że wdychanie naturalnego zapachu partnera może p...
2989 Odsłony
PROGRAM PROWADZONY PRZEZ CENTRALĘ FARMACEUTYCZNĄ CEFARM SA  logotype cefarm