Alkohol i antybiotyki

19 września 2017

W Internecie możemy znaleźć wiele teorii. Według niektórych, alkohol nie ma wpływu na powodzenie antybiotykoterapii. Inne wskazują, że łączenie leków i antybiotyków może zagrażać życiu. Jak jest naprawdę?

Instrukcja obsługi

Nim przejdziemy do omówienia faktów i mitów, zacznijmy od tego, jak lek czy alkohol wpływają na organizm. Lek, aby zadziałał, musi przeniknąć do krwiobiegu i wraz z krwią dotrzeć do miejsca oddziaływania na określoną tkankę bądź organ. Wraz z biegiem czasu lek jest metabolizowany (przetwarzany) przez enzymy i usuwany. Podobnie działa alkohol. Przenika do krwi, wpływa na mózg, wywołując stan nietrzeźwości, a następnie zostaje przetworzony i usunięty przez wątrobę. To, w jakim stopniu dawka dociera do miejsca oddziaływania, nazywana jest dostępnością leku. Interakcja alkoholu i leku obejmuje kilka procesów, m.in.

  • ZAHAMOWANIE PRZEMIANY LEKU (rywalizacja o enzymy metabolizujące), lek pozostaje dłużej w krwiobiegu, a chory odczuwa niepożądane, uboczne skutki jego działania;
  • UAKTYWNIENIE ENZYMÓW ROZKŁADAJĄCYCH LEK, co może prowadzić do osłabienia jego działania.

PORA NA FAKTY I… MITY

Interakcje leków z alkoholem osłabiają organizm – FAKT

Każdy organizm inaczej reaguje na alkohol. Jego działanie zależy m.in. od wieku, masy ciała, płci czy ogólnej kondycji zdrowotnej organizmu. O konsekwencjach łączenia leków i alkoholu ostrzegają ulotki farmaceutyków. Pamiętajmy, że wszystko to, co zostaje wprowadzone do organizmu, oddziałuje na siebie i między sobą. W wyniku interakcji trunków i antybiotyków substancja aktywna leku może zostać przekształcona w zupełnie nowy związek chemiczny. Alkohol może nasilać skutki uboczne leków, do których należą m.in. nudności, wymioty, bóle głowy, brzucha, senność czy zgaga. Alkohol może również osłabić działanie enzymów trawiennych, których zadaniem jest m.in. neutralizacja leków. Podczas choroby organizm jest osłabiony i zażywając antybiotyki warto zrezygnować z picia napojów wysokoprocentowych, które obciążają organizm i spowalniają jego powrót do formy.

Leki nie mają wpływu na metabolizm alkoholu – MIT

Składniki wielu produktów leczniczych (m.in. cefalosporyny, metronidazolu, furazolidonu) wpływają na wchłanianie, przemiany metaboliczne oraz wydalanie alkoholu z organizmu. Leki mogą wzmacniać toksyczny charakter działania alkoholu i jego metabolitów, mogą prowadzić do wydłużenia i nasilenia stanu upojenia alkoholowego.

„Od wódki rozum krótki” – FAKT

Spożywany podczas antybiotykoterapii alkohol może spowodować utratę kontroli nad czasem i sobą. Wówczas łatwo zapomnieć o zażyciu lekarstwa, zwłaszcza gdy za nami kilka dni terapii. Niestety, musimy pamiętać o tym, że antybiotyk to nie lek objawowy i nie możemy go odstawić w momencie, gdy poczujemy się lepiej. Pominięcie jednej dawki może spowodować nawrót choroby i uodpornienie się drobnoustrojów na antybiotyk.

Łączenie niektórych antybiotyków z alkoholem może prowadzić do śmierci – FAKT

Nim sięgniemy po lampkę wina czy kieliszek wódki, przeczytajmy uważnie ulotkę dołączoną do opakowania! Są antybiotyki (np. zawierające metronidazol, cefalosporyny, ketokonazol, tinidazol, linezolid czy erytromycynę), których absolutnie nie można łączyć z alkoholem, ponieważ może to wywołać reakcję disulfiramową (uczulenie na alkohol). Charakteryzuje się ona znacznym wzrostem stężenia aldehydu octowego (będącego pośrednim produktem rozkładu etanolu) w organizmie i wystąpienia symptomów zatrucia, takich jak: nudności, wymioty, tachykardia, niedociśnienie, zawroty głowy czy nagłe zaczerwienienie twarzy z uczuciem gorąca. W przypadkach, gdy stężenie etanolu we krwi przekracza 125–150 mg/100 ml, mogą pojawić się: niewydolność oddechowa, zaburzenia rytmu serca, zawał serca, niewydolność krążenia, utrata przytomności, drgawki, a w sporadycznych przypadkach, gdy nie zostanie udzielona pomoc – zgon. Uwaga, alkoholu nie należy spożywać w trakcie kuracji i przez co najmniej 48 godzin po jej zakończeniu. Reakcja disulfiramowa może wystąpić po zastosowaniu płynów zawierających alkohol (płyn do płukania jamy ustnej, syropy przeciwkaszlowe, środki rozgrzewające, kosmetyki zawierające alkohol). W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów po spożyciu alkoholu w czasie antybiotykoterapii, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Sylwia Kowalska
Artykuł pochodzi z wrześniowego wydania Strefy Zdrowia dla Każdego