Borelioza- fakty i mity

27 lipca 2017

W 2016 roku odnotowano rekordową liczbę zachorowań na boreliozę. Stwierdzono ponad 21 tys. przypadków, czyli o 56 proc. więcej niż w 2015 r. Jakie są fakty i mity na temat tej groźnej choroby?

Boreliozą można zarazić się tylko poprzez ugryzienie kleszcza – MIT

Najczęstszą przyczyną zarażenia boreliozą jest wszczepienie się w skórę i pobieranie krwi z organizmu żywiciela przez zainfekowanego krętkami boreliozy pajęczaka. Chorobą można zarazić się także w wyniku wtarcia w uszkodzoną skórę odchodów zakażonych kleszczy.

Czas usunięcia pasożytującego na ciele kleszcza nie ma znaczenia – MIT

Badania potwierdzają, że im dłużej zainfekowany pajęczak żeruje w organizmie żywiciela, tym większe ryzyko zarażenia. Po 72 godz. może wynosić nawet 100 proc.! Właśnie dlatego tak ważne jest, aby jak najszybciej znaleźć i usunąć pajęczaka.

Borelioza jest chorobą bezobjawową – MIT

U 50 proc. chorych jednym z pierwszych objawów infekcji jest pojawienie się rumienia wędrującego, który powstaje na skórze w miejscu ukłucia kleszcza. Zmiana ta w ciągu następnych dni lub tygodni powiększa się, tworząc czerwoną bądź sinoczerwoną plamę, najczęściej z centralnym przebarwieniem. Rumień zazwyczaj ma średnicę większą niż 5 cm. Dodatkowo mogą pojawić się niespecyficzne objawy choroby, takie jak zmęczenie, gorączka, bóle mięśni i głowy czy sztywność karku. Więcej o symptomach i leczeniu boreliozy przeczytacie w artykule „Niebezpieczny kleszcz”.

Diagnostyka boreliozy jest trudna – FAKT

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca, aby diagnostyka boreliozy odbywała się dwuetapowo. Jeśli organizm został zainfekowany bakteriami Borrelia burgdorferi, produkowane są wówczas przeciwciała. W pierwszym etapie należy zatem przeprowadzić badanie przeciwciał klasy IgM lub IgG z wykorzystaniem testów ELISA. W drugim etapie u chorych z wynikami dodatnimi albo wątpliwymi wykonuje się oznaczenia techniką Western-blot. Innym sposobem jest przebadanie kleszcza, który ukąsił, aby zweryfikować, czy nie był on nosicielem boreliozy. Badanie polega na wykryciu metodą Real Time PCR materiału genetycznego jednego z trzech najbardziej patogennych gatunków krętków. Test powinien być wykonany maksymalnie po 48 godzinach od wyjęcia kleszcza. Wczesne rozpoznanie daje duże szansę na wyleczenie

Odpowiednie okrycie ciała wspomaga ochronę przed kleszczami – FAKT

Ochrona antykleszczowa nie jest łatwa, jest jednak możliwa. Ważne, aby spacerować środkiem ścieżek, z dala od traw, krzaków i drzew. Najwięcej kleszczy dostaje się na ciało, przyczepiając się do łydek. Warto unikać siadania na konarach czy pniach drzew. Należy pamiętać o odpowiednim ubraniu – pełne buty, długie skarpety, długie spodnie, bluza z długim rękawem oraz czapka lub chusta na głowę. Strój powinien być jasny, wówczas łatwiej jest dojrzeć kleszcza na ubraniu. Warto używać preparatów, które odstraszają kleszcze. Na rynku dostępne są produkty o bardzo wysokiej skuteczności, m.in. aerozole, pudry, kremy, żele, kropelki aplikowane na szyję lub kark czy spraye. Po spacerze koniecznie trzeba dokładnie obejrzeć całe ciało, wskazane jest także skorzystanie z prysznica i umycie się gąbką. Kleszcz najchętniej wkłuwa się w miejsca dobrze ukrwione, pokryte cienką skórą (pachwiny, zgięcia łokci i kolan), lubi także miejsca intymne.

WYRWAĆ KLESZCZA, ALE JAK?

KLESZCZA NAJLEPIEJ USUNĄĆ PRZY POMOCY PĘSETY BĄDŹ INNEGO SPECJALISTYCZNEGO NARZĘDZIA.

ETAP 1 – pęsetę trzymaj równolegle do skóry, uchwyć kleszcza jak najbliżej ciała – nie tylko za odwłok,

ETAP 2 – pociągnij, lekko obracając kleszcza, ale nie wykręcaj go, ponieważ może to spowodować urwanie główki,

ETAP 3 – zdezynfekuj (spirytusem salicylowym, wodą utlenioną) miejsce po ugryzieniu; wyciągniętego kleszcza warto oddać do badania pod kątem obecności krętków.

Tekst: Sylwia Kowalska
Artykuł pochodzi z wakacyjnego wydania magazynu „Strefa Zdrowia dla Każdego”