Być zdrowym w podróży – cz. 2

4 lipca 2017

Podczas zagranicznych podróży czeka na nas nie tylko wiele przygód, ale także zagrożeń. Co zrobić, aby tropikalne wakacje pozostawiły za sobą wyłącznie dobre wspomnienia?

Czytaj pierwszą część

Tropikalne choroby

Ogromne znaczenie w przygotowaniu do podróży ma jej charakter. Jeśli plan wakacyjny zakłada spędzanie czasu w hotelu o wysokiej klasie, gdzie dbałość o czystość jest bardzo duża, zagrożenie chorobą tropikalną jest znacznie mniejsze. Jeśli natomiast podróż zakłada dłuższą wędrówkę w tereny mniej uprzemysłowione, z dala od turystycznych szlaków, ryzyko znacznie wzrasta. Najczęściej choroby tropikalne przenoszone są przez zwierzęta – owady, psy i koty, dzikie zwierzęta (małpy, węże) oraz nietoperze występujące w jaskiniach. Należy zatem unikać ich dotykania i obserwować tylko z bezpiecznej odległości. Najbardziej powszechne i uporczywe są jednak komary, które przenoszą żółtą febrę, malarię, gorączkę denga czy japońskie zapalenie mózgu. Aby ograniczyć możliwość ukąszenia, warto nosić odzież zakrywają całe ciało, ale do niego nieprzylegającą oraz stosować środki odstraszające komary (repelenty, kadzidełka, dym z palącego się kokosa). Poza tym nie przebywać na świeżym powietrzu od zmierzchu do świtu i spać pod moskitierą oraz przy włączonym wentylatorze, gdyż wszechobecne insekty latające są znacząco eliminowane poprzez silne podmuchy wiatru. Jedną z najbardziej efektywnych metod uodparniających na choroby zakaźne są szczepionki ochronne, które w zależności od rodzaju pozwalają zachować odporność na kilka, kilkanaście lat, a w przypadku niektórych chorób na całe życie. Za brak odpowiednich szczepień dany kraj może odmówić wpuszczenia turysty na swoje terytorium. Na przykład szczepionka przeciwko żółtej febrze wymagana jest zawsze przy wjeździe do destynacji afrykańskich oraz w przypadku dłuższych podróży z lub do krajów azjatyckich, Ameryki Środkowej i Południowej (jednorazowa podróż z Polski na krótkie wakacje nie wymaga szczepienia). Tego rodzaju ostrożność ma na celu zatrzymanie rozprzestrzeniania się chorób na terenach tropikalnych. Zasady szczepień regulowane są Międzynarodowymi Przepisami Zdrowotnymi oraz odrębnym prawem wizowym każdego z krajów, jak np. Arabia Saudyjska, która wymaga od odwiedzających zaszczepienia się przeciwko meningokokom.

Jedzenie i woda

W trakcie egzotycznych podróży główną przyczyną zachorowań jest jedzenie i picie. Najbardziej popularne choroby układu trawiennego to: biegunka, dur brzuszny, poliomyelitis, WZW typu Aicholera. Dlatego zawsze należy pić wodę z butelki, najlepiej własnoręcznie odkręconej. W razie braku dostępu do wody pitnej istnieją metody jej oczyszczania. W aptece lub sklepie turystycznym można zaopatrzyć się w pastylki, które po rozpuszczeniu uzdatniają wodę, ale najprostszym rozwiązaniem jest przegotowanie wody w temperaturze 100°C – proces ten działa destrukcyjnie na wszystkie bakterie, pasożyty i wirusy. Należy zwrócić także uwagę, by nie napić się wody z wodotrysku podczas brania prysznica, a do mycia zębów używać wody butelkowanej. W wielu krajach trzeciego świata ludzie serwują jedzenie na ulicach lub z przydrożnych straganów. Praktyki przechowywania jedzenia (szczególnie w wysokiej temperaturze) oraz warunki sanitarne ich przygotowywania daleko odbiegają jednak od standardów europejskich.

Relacje społeczne

Podróżujący do dalekich destynacji mogą przeżyć szok kulturowy. Przeludnienie, powszechność chorób, duża liczba bezdomnych oraz osieroconych dzieci w takich krajach, jak Indie, Chiny, Kambodża, Gwatemala, Gambia czy Kenia mogą mocno naznaczyć psychikę delikatniejszego podróżnika. Jest to naturalna reakcja organizmu, której często towarzyszy strach, chęć powrotu do domu lub obawa o własne zdrowie czy życie. Po oswojeniu się z nowymi warunkami szok kulturowy najczęściej przemija, a podróżni mogą cieszyć się tego rodzaju odmiennością. Zdarza się także, że kryzys następuje dopiero po powrocie do domu. To, czego podróżnik doświadczył na wyjeździe, zmieniło go tak bardzo, że rzeczywistość, do której wraca, maluje się mu w ciemnych kolorach. Podróżowanie jawi się jako znacznie bardziej atrakcyjna codzienność od tej, do której przywykł. Wraz z upływem czasu osoba taka aklimatyzuje się na nowo lub zafascynowana ponownie wyrusza w podróż.

Po powrocie

Jeśli po przyjeździe turysta zauważa u siebie brak energii, gorączkę, ból mięśni, głowy, żołądka lub jest obciążony chorobami przewlekłymi, należy niezwłocznie umówić się z lekarzem medycyny podróży. Warto też zasięgnąć jego opinii, jeśli w podróży było się narażonym na kontakt z chorobą zakaźną lub stosunki seksualne z obywatelami egzotycznych krajów. Jeżeli podróż przebiegała w krajach o dużym ryzyku zdrowotnym lub trwała dłużej (powyżej trzech miesięcy), zalecane są badania kontrolne. Pewne choroby ujawniają się długo po przyjeździe, a niektóre przebiegają bezobjawowo.

Ewa Chmielarz

Artykuł pochodzi z wakacyjnego wydania magazynu „Strefa Zdrowia dla Każdego”
Tekst: Ewa Chmielarz