Być zdrowym w podróży

3 lipca 2017

W trakcie wakacji ludzie często pozwalają sobie na znacznie więcej – dotyczy to zarówno jedzenia, picia, jak i codziennej rutyny. Ta, w trosce o zdrowie, powinna mieć szczególne znaczenie podczas egzotycznych wakacji. Dzięki uważności życiowa przygoda nie przerodzi się w przykre wspomnienia.

Wbrew pozorom w trakcie podróży na wyjeżdżających czyha znacznie więcej zagrożeń zdrowotnych niż w miejscu, gdzie na co dzień mieszkają. Niebezpieczeństwo stanowić mogą m.in. żywioły i katastrofy naturalne (huragany, erupcje wulkanów czy trzęsienia ziemi), choroby przenoszone przez zwierzęta (owady czy zwierzęta dziko żyjące), odmienna flora bakteryjna (jedzenie, woda pitna) czy też relacje społeczne (różnice kulturowe, szok kulturowy). Dlatego zanim wyruszy się w drogę, warto jest się dobrze do niej przygotować. Przede wszystkim należy zdobyć odpowiednią wiedzę dotyczącą danego kierunku wyprawy, chorób tam występujących, konieczności szczepień, jak również wyboru najbardziej odpowiedniego ubezpieczenia podróżnego. To podstawa do tego, aby tropikalna, wysokogórska czy morska wyprawa nie przerodziła się w okres spędzony w chorobie.

Gorący klimat

Większość osób na wakacyjny odpoczynek wybiera kraje skąpane w upalnym słońcu. W egzotycznych destynacjach charakteryzuje się ono większą „mocą” od tego, czego doświadczamy nawet w najbardziej upalne dni w Polsce. W krajach azjatyckich, afrykańskich, środkowo-i południowoamerykańskich czas, kiedy promienie słoneczne są najbardziej intensywne, jest znacznie dłuższy. W godzinach od 11 do 16 (w Polsce od 12 do 15) zaleca się przebywanie w cieniu, ponieważ często, na skutek przyjemnej nadmorskiej bryzy, nie odczuwa się ich destruktywnego działania. Nadmierna ekspozycja może wywołać poparzenie z nasilonym rumieniem skóry, połączonym z uczuciem pieczenia i pęcherzami, znacznie bardziej poważny udar słoneczny, a nawet zakłócić funkcjonowanie układu naczyniowo-sercowego. Dlatego trzeba regularnie wcierać w skórę kremy z wysokim filtrem (minimum 50 UV), a także chronić głowę i ramiona kapeluszem z dużym rondem lub czapką z przedłużeniem na ramiona. O ochronie przeciwsłonecznej należy również pamiętać w trakcie wysokogórskich eskapad. Wspinacze znajdują się znacznie bliżej słońca i wiejący wiatr potrafi uśpić czujność nawet najbardziej świadomej osoby.

Utrata wody

Podczas nieumiejętnego zażywania kąpieli słonecznych wzrasta ryzyko odwodnienia organizmu. Wysoka temperatura, palące słońce i aktywność fizyczna wymagają od organizmu stałego ochładzania poprzez wzmożone pocenie. Wraz z potem człowiek traci nie tylko wodę, ale także istotne do prawidłowego funkcjonowania organizmu składniki mineralne. Polski Instytut Żywności i Żywienia zaleca, by kobiety w codziennej diecie przyjmowały 2000 ml wody, a mężczyźni 2500 ml. Jednak wraz ze wzrostem aktywności fizycznej powinna wzrosnąć podaż płynów (wody mineralnej, rozcieńczonych soków warzywnych i owocowych). Skutki odwodnienia zablokują wszelkie wypoczynkowe plany, gdyż nie tylko przejawiają się brakiem energii, bólem brzucha czy głowy. Często bywają też tożsame z początkami grypy, kiedy bolą stawy, mięśnie i kości. Jeśli plan podróży przewiduje wzmożony wysiłek fizyczny w bardzo upalnym miejscu, warto zaopatrzyć się w sole przeciw odwodnieniom, które zatrzymują wodę w organizmie i uzupełniają wydalone wraz z potem minerały. Sole te dostępne są w różnych wariantach smakowych, w aptekach lub sklepach turystycznych. Wystarczy rozpuścić je w zimnej wodzie a następnie powoli i regularnie pić, nawadniając organizm.

Górskie warunki

Dla tych, którzy w trakcie wakacji lubią zmęczyć się w górach, zagrożeniem dla zdrowia może okazać się stale wiejący silny wiatr. W wysokich partiach gór (powyżej 2500 m n.p.m.) doświadczeni turyści wiedzą, że wiatr pali skórę podobnie jak słońce. Dlatego należy zaopatrzyć się nie tylko w odpowiednie buty, ale również w maskę ochronną lub apaszkę, aby chronić twarz. Warto stosować także pomadkę nawilżającą na usta, ponieważ wiatr potrafi je tak skrajnie wysuszyć, że pojawią się na nich bolesne pęcherze. W górach potrzeby energetyczne organizmu są znacznie większe, dlatego dzienna dawka kalorii powinna odpowiednio wzrosnąć. Dlatego należy regularnie dostarczać organizmowi energii, a nie czekać na moment odczuwania głodu, gdyż całkowicie opada się wtedy z sił. Do plecaka warto zapakować czekoladę, batoniki energetyczne, orzechy, ziarna czy banany, a więc proste przekąski, które uzupełnią zapotrzebowanie kaloryczne organizmu. Nie można też zapomnieć o chorobie wysokościowej. To reakcja organizmu na zmieniającą się wysokość i obniżoną zawartość tlenu w powietrzu. Przebiega w bardzo różny sposób – od bólu i zawrotów głowy przez bezsenność, drażliwość, ból mięśni, uczucie zmęczenia, po utratę apetytu, nudności lub wymioty, a czasem obrzęk twarzy, rąk i stóp. Najczęściej mija po 24 godzinach, kiedy organizm przyzwyczai się do nowych warunków wysokogórskich. By się przed nią zabezpieczyć, należy pokonywać umiarkowane wysokości w ciągu jednego dnia, przed osiągnięciem 3000 m n.p.m. należy zrobić 1–2-dniowy odpoczynek, który ma na celu zaadaptowanie organizmu do nowych warunków. Na czas wspinaczki zaleca się wykluczyć z diety alkohol.

Jak uniknąć chorób tropikalnych i jak przygotować się na egzotyczną podróż? O tym jutro na Estrefazdrowia.pl

Artykuł pochodzi z wakacyjnego wydania magazynu „Strefa Zdrowia dla Każdego”
Tekst: Ewa Chmielarz