Ciszej, proszę!

2 stycznia 2013

Ucho człowieka potrafi wychwycić dźwięki o częstotliwości od 16 do 20 tys. herców. Nasz mózg, niezależnie od naszej woli, rejestruje dźwięki, lokalizuje je i analizuje ich pochodzenie. Cały czas towarzyszą nam jakieś odgłosy – szum samochodów na ulicy, radio w pracy czy telewizor w domu.

Hałas stał się częścią rzeczywistości, zwłaszcza dla osób mieszkających w dużych miastach jest czymś oczywistym, a zmianę mogą dopiero odczuć, wyjeżdżając z gwarnej metropolii. Nienaturalna wówczas staje się dla nich cisza. Którędy przebiega granica pomiędzy dźwiękami przyjemnymi a niebezpiecznymi dla naszego zdrowia?

Natężenia wybranych dźwięków:

  • 10 dB – szelest liści
  • 40 dB – cicha rozmowa
  • 50 dB – praca w biurze
  • 60 dB – odkurzacz
  • 70 dB – ruch uliczny
  • 80 dB – klakson samochodowy
  • 100 dB – przejazd pociągu, młot pneumatyczny
  • 120 dB – startujący samolot
  • 140 dB – start myśliwca
  • 220 dB – eksplozja bomby atomowej

Jak wpływa na nas hałas?

Nasze uszy są bardzo czułe i wrażliwe. Jeżeli hałas jest ciągły, narząd słuchu wypiera słabsze dźwięki, wychwytując tylko te bardziej intensywne. Może to doprowadzić do zaburzeń w rozpoznawaniu dźwięków bądź sprawić, że ucho stanie się mniej czułe. Skutkiem długotrwałej ekspozycji na hałas mogą być urazy akustyczne. Początkowo są to zawroty głowy i szumy uszne, które mogą się przekształcić w upośledzenie słuchu czy uszkodzenia błony bębenkowej. Dźwięki wpływają jednak nie tylko na nasz narząd słuchu, ale także na cały organizm, nie pozwalając na prawidłowy odpoczynek i zdrowy sen. Ciągły hałas powoduje bezsenność, która z kolei prowadzi do pojawienia się szeregu innych problemów. Organizm z powodu braku snu nie może się właściwie zregenerować, zostaje również osłabiony układ immunologiczny, a przy tym wszystkim łatwiej o infekcje.

Niebezpieczny dźwięk

Dźwięki powyżej 70 decybeli (skrót: dB) zaczynają nam szkodzić i powodują niekorzystne zmiany w organizmie. 130 dB to dźwięk bolesny dla ucha, przy 150 następuje uszkodzenie słuchu, a dźwięk głośniejszy niż 190 dB może zabić człowieka. Przebywanie w ciągłym hałasie ma negatywny wpływ na zdrowie, źle wpływa zarówno na psychikę, jak i na funkcjonowanie narządów wewnętrznych. Powoduje osłabienie koncentracji, ból i zawroty głowy, a także potęguje zmęczenie, przyspiesza bicie serca, a nawet wywołuje stany lękowe. Hałas może spowodować choroby układu nerwowego, pokarmowego, a także przyczynić się do zwiększenia prawdopodobieństwa wystąpienia zawału serca. Pod jego wpływem można odczuwać także znużenie i niepokój, osłabienie czujności i smutek. Ciągłe hałasy czy chociażby głośne, pojedyncze dźwięki wywołują rozdrażnienie, a w miejscach, w których panuje nieustający szum szybciej odczuwamy zmęczenie. Najbardziej uciążliwy jest hałas komunikacyjny. Jeżeli hałas jest ciągły, to nawet gdy jego wartość wydaje się bezpieczna, może uszkodzić słuch lub doprowadzić do innych nieprawidłowości w funkcjonowaniu organizmu.

Głośne dźwięki przekraczające granicę bólu, czyli 130 dB, są skrajnie niebezpieczne dla zdrowia. Wywołują szkodliwe drgania w organizmie człowieka, zwłaszcza źle wpływają na układ krążenia, zaburzając jego pracę. Hałas działa destrukcyjnie na układ nerwowy, nagły, intensywny dźwięk pociąga za sobą stres i niepokój. Niespodziewany odgłos powyżej 80 dB powoduje skurcze mięśni i zmianę rytmu oddechowego. Bardzo głośny dźwięk (np. eksplozja) może doprowadzić do pęknięcia błony bębenkowej. Uszkodzenie jej powoduje upośledzenie słuchu, mogą się także pojawiać szumy uszne lub zawroty głowy.

Błona bębenkowa ma dosyć dużą zdolność regeneracji. W przypadku małych uszkodzeń może się sama zrosnąć; jeśli uszkodzenie jest poważniejsze, konieczne jest leczenie operacyjne.

Jak radzić sobie z hałasem?

Ponieważ zazwyczaj sami szkodzimy sobie, przebywając w miejscach, w którym jest duży hałas, powinniśmy również umieć się przed nim „bronić”. Jak to zrobić? Poziom dopuszczalny w mieszkaniach nie powinien przekraczać 40 dB, tymczasem grający telewizor emituje dźwięki o natężeniu ok. 60 dB; jeżeli towarzyszy nam przez cały dzień, jesteśmy narażeni na jego niekorzystne oddziaływanie. Osoby pracujące w miejscach o dużym natężeniu różnych hałasów obowiązkowo powinny być wyposażane w niedopuszczające nadmiaru dźwięków słuchawki. Jeżeli kupujemy nowe urządzenia elektroniczne, warto sprawdzić, jakie dźwięki emitują, i wybrać te najbardziej wyciszone. Mieszkańcy miast powinni pamiętać o dźwiękoszczelnych oknach i izolacji, która niweluje hałasy. Jeżeli słucha się muzyki przy pomocy słuchawek, powinno się uważać, by nie robić tego zbyt długo i nie wykorzystywać maksymalnej mocy urządzenia odtwarzającego. Starajmy się także nie rozpraszać nadmiernie dźwiękami, podczas czytania wyłączajmy telewizor, co pozwoli nam lepiej się zrelaksować i skuteczniej odpoczywać.