Antykoncepcja karmiącej mamy

28 listopada 2017

Rozpowszechniona opinia, że laktacja chroni przed zajściem w ciążę, nie jest prawdziwa. Istnieją znacznie pewniejsze, a jednocześnie bezpieczne metody antykoncepcyjne dla młodych matek. Przybliżamy niektóre z nich.

Antykoncepcja po porodzie – o ile kobieta nie chce wkrótce mieć kolejnych dzieci – jest jak najbardziej możliwa, również wtedy, kiedy młoda mama karmi dziecko piersią. Jednak nie wszystkie metody antykoncepcji są wówczas wskazane, ponieważ niektóre z nich mogą mieć niekorzystny wpływ na niemowlę, a inne z kolei metody są w tym okresie mniej skuteczne.

Czy karmienie piersią rzeczywiście chroni przed zajściem w kolejną ciążę? W pewnym stopniu tak, ponieważ natura wykształciła mechanizm chroniący kobiety przed zbyt częstymi porodami. Jednak, chociaż laktacja obniża płodność, to nie zabezpiecza przed zajściem w ciążę w stopniu wystarczającym, by mogła być uznana za metodę antykoncepcyjną. Kiedy więc chcemy wrócić do aktywności seksualnej po porodzie, trzeba pomyśleć o dopasowanej do naszej sytuacji metodzie antykoncepcji.

Pigułka hormonalna jednoskładnikowa

To dobry wybór, ale kluczem jest tu słowo: jednoskładnikowa. W trakcie karmienia piersią należy stosować pigułki zawierające tylko jeden hormon, konkretnie progestagen (tradycyjna pigułka, tzw. dwuskładnikowa, zawiera również drugi hormon, estrogen). Nowoczesne pigułki tego typu – zwane minipigułkami – działają tak samo jak każda pigułka hormonalna, tzn. hamują produkcję hormonów płciowych przez jajniki i tym samym w organizmie kobiety nie dochodzi do owulacji. Zagęszczają również śluz w szyjce macicy, tworząc mechaniczną barierę dla plemników. Pigułki jednoskładnikowe zostały dokładnie przebadane pod kątem bezpieczeństwa dla dziecka. Nie mają one negatywnego wpływu na zdrowie i zachowanie niemowlęcia, ani też nie wpływają w żaden sposób na jakość i ilość pokarmu u młodej mamy.

Należy zażywać jedną pigułkę na dobę, codziennie o tej samej godzinie – najlepiej na krótko przed współżyciem. Skuteczność antykoncepcyjna minipigułki wyrażona wskaźnikiem Pearl’a jest porównywalna z nowoczesnymi tabletkami dwuskładnikowymi dostępnymi na rynku.

Wkładka wewnątrzmaciczna Mirena

Jest skuteczniejsza niż tradycyjna wkładka wykonana z miedzi (potocznie zwana spiralą).
W dodatku zabezpiecza przed zajściem w ciążę aż przez 5 lat od momentu jej założenia! Wkładki miedziane zabezpieczają przed ciążą w ten sposób, że zagęszczają śluz szyjkowy i uniemożliwiają plemnikom przedostanie się do dróg rodnych kobiety. Wkładka Mirena wyposażona jest dodatkowo w zbiorniczek z hormonem, progestagenem (konkretnie jest to lewonorgestrel). Hormon ten jest stale, przez 5 lat, uwalniany do organizmu kobiety, codziennie w takiej samej ilości. Nie ma również żadnego negatywnego wpływu na niemowlę ani na pokarm matki.

Wkładkę wewnątrzmaciczną może założyć tylko lekarz ginekolog, który najpierw zleci pacjentce odpowiednie badania, a następnie wypisze receptę. Warto zaznaczyć, że wkładka jest przeznaczona dla kobiet, które już rodziły. Skuteczność Mireny w zapobieganiu ciąży jest obliczana na 99%.

Prezerwatywa i inne metody barierowe

Prezerwatywa, kapturek naszyjkowy czy diafragma zaliczane są do mechanicznych sposobów antykoncepcji, których działanie polega na uniemożliwieniu plemnikom dotarcia do macicy i jajowodów. Metody te są dozwolone podczas laktacji. Najbardziej popularna jest prezerwatywa dla mężczyzn, polecana szczególnie w sytuacji, gdy para wcześnie zaczyna współżycie po porodzie – jej stosowanie zmniejsza ryzyko wystąpienia infekcji.

Metody naturalne

Metody okresowej abstynencji seksualnej, jak brzmi poprawna medycznie nazwa naturalnych metod planowania rodziny, nie powinny być stosowane w okresie laktacji i w okresie połogu. Ten okres charakteryzuje się niestabilnością i ciągłymi zmianami w organizmie, dlatego w konsekwencji bardzo łatwo o błąd. Dlatego też tzw. metody naturalne, w tym kalendarzyk małżeński czy metody objawowo-termiczne, nie nadają się do stosowania jako antykoncepcja u kobiet w okresie laktacji i w połogu. Do naturalnych metod planowania rodziny można więc sięgnąć dopiero po powrocie normalnych cykli.