Nie przegrzewaj dziecka!

28 lipca 2016

Rodzice chcą jak najlepiej dla swoich dzieci, jednak zdarza się, że przez niewiedzę doprowadzają do przegrzania ich organizmów. Czym jest hipertermia, jakie są jej objawy, jak jej zapobiec?

Przegrzanie organizmu (inaczej nazywane hipertermią) to stan podwyższonej temperatury ciała. Nadmierna kumulacja ciepłoty w organizmie skutkuje zaburzeniem procesu termoregulacji, tj. traci on zdolność do efektywnego pocenia się i ochładzania się przez oddawanie ciepła do otoczenia. Do poważnych konsekwencji przegrzania należą m.in. odwodnienie, a nawet udar mózgu. Najbardziej narażone na jego wystąpienie są dzieci oraz osoby starsze, u których proces ten nie działa wystarczająco sprawnie. Głównymi przyczynami wystąpienia hipertermii u dzieci są: wystawianie pociechy na długotrwałe działanie wysokich temperatur (np. przebywanie podczas upału w niezacienionych miejscach, zbyt gorąca kąpiel, pozostawienie dziecka w nagrzanym samochodzie) czy ubieranie malucha nieadekwatnie do warunków pogodowych lub w stroje zbyt obcisłe i z nieprzewiewnych materiałów.

Objawy

Najczęściej dziecko, u którego doszło do przegrzania, w pierwszej kolejności skarży się na uczucie gorąca. Zaczyna się nadmiernie pocić (szyja, głowa, pachy), a skóra na całym jego ciele jest bardzo ciepła i sucha. Często rodzicie obserwują u niego także apatię, wyczerpanie lub przeciwnie – nagłe pobudzenie. W przypadku niemowlęcia może być ono nadmiernie płaczliwe, rozdrażnione, niechętne do zabawy. Na twarzy mogą pojawić się zaczerwienienia. Temperatura ciała podnosi się nawet do 40-42˚C – najlepiej sprawdzać ją, dotykając własną dłonią skóry na plecach i karku dziecka. Częstymi objawami są też: zwiększone pragnienie, bóle i zawroty głowy, biegunki, drgawki oraz dreszcze, nudności i wymioty, zaburzenia oddychania, skąpe oddawanie moczu, potówki, obrzęki stóp i kostek, a nawet utrata przytomności.

Jak nie dopuścić do przegrzania?

Podstawową zasadą w ciepłe, słoneczne dni jest nie pozostawianie dziecka w zamkniętym samochodzie, nawet przez chwilę. Przy temperaturze powietrza wynoszącej 32 stopnie Celsjusza, w ciągu dziesięciu minut wnętrze pojazdu nagrzewa się do 42 stopni Celsjusza, a w ciągu godziny aż do 56 stopni! W takiej sytuacji dziecko zamknięte w samochodzie umiera już po ok. 20 minutach. Niemniej istotny jest odpowiedni ubiór. W tym przypadku obowiązuje zasada mówiąca, aby założyć dziecku tyle warstw, ile sami mamy na sobie. Jeśli jest ciepło, należy zapewnić mu przewiewny, niezbyt obcisły strój z jasnych, lekkich i naturalnych materiałów wchłaniających pot (np. len, bawełna). Podczas upałów rodzice powinni nosić przy sobie komplet ubrań na zmianę, który może przydać się w przypadku zbyt obfitego pocenia się dziecka. Warto mieć także w zanadrzu cienki kocyk lub sweterek, w razie gdyby temperatura powietrza nagle spadła. Zawsze należy pamiętać o okryciu głowy. Sprawdzi się kapelusz, delikatna chustka lub przewiewna czapka. Należy także pamiętać o systematycznym nawadnianiu ciała dziecka porcjami napojów. Najlepiej wodą niegazowaną i bez cukru, ponieważ najszybciej jest wchłaniana przez organizm.

Pierwsza pomoc

Jeśli niepokojące objawy przegrzania utrzymują się co najmniej przez 30 minut i nie jest zauważalna poprawa, należy wezwać pogotowie ratunkowe. To ważne, gdyż niewiele osób jest w stanie odróżnić objawy przegrzania od symptomów udaru słonecznego. W oczekiwaniu na pomoc, jak najszybciej powinniśmy podjąć odpowiednie kroki, czyli:

  1. Przenieść dziecko w chłodne, ale nie zimne (najlepiej klimatyzowane) miejsce i rozebrać je.
  2. Schłodzić jego organizm do 38˚C za pomocą owinięcia ciała w chłodny, mokry ręcznik (dodatkowo można spryskiwać dziecko wodą).
  3. Jeśli pociecha jest przytomna – podawać jej małymi porcjami schłodzoną wodę.
  4. W przypadku utraty przytomności należy położyć malca w pozycji bocznej oraz sprawdzić drożność dróg oddechowych, tętno (u dzieci na tętnicy szyjnej, u niemowląt po wewnętrznej stronie ramienia) i oddech (unoszenie się klatki piersiowej, wydech wyczuwalny na policzku).
  5. Przy braku tętna i oddechu natychmiast trzeba rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową (u dziecka powyżej pierwszego roku życia: 30 uciśnięć klatki piersiowej + 2 wdechy usta-usta, u niemowlaka: 30 uciśnięć dwoma palcami + 2 wdechy usta-usta-nos). Kontynuować do przywrócenia funkcji życiowych lub przyjazdu zespołu ratowniczego.

Marta Kwaśniewicz