Przeziębienie w ciąży

22 stycznia 2018

W czasie ciąży, ze względu na zmiany hormonalne, obniżeniu ulega odporność przyszłej mamy. W efekcie staje się ona bardziej podatna na infekcje. Co podczas choroby powinna zrobić ciężarna, aby pomóc sobie i przy tym nie zaszkodzić dziecku?

Ostrożnie z lekami

Będąc w ciąży, należy pamiętać, by nie stosować leków na własną rękę. Przyjęcie bez konsultacji z lekarzem powszechnie dostępnych farmaceutyków takich jak witaminy, krople do nosa czy środki ziołowe (np. na bazie podbiału), może negatywnie wpłynąć na rozwój płodu. Najczęstszymi skutkami stosowania nieodpowiednich leków przez ciężarną są: przedwczesny poród, poronienie, uszkodzenia neurologiczne lub niewytworzenie się narządów wewnętrznych u dziecka. Największe niebezpieczeństwo działań ubocznych leków istnieje w pierwszym trymestrze ciąży, gdy kształtują się organy dziecka (tzw. organogeneza), ale zakaz przyjmowania medykamentów na własną rękę obowiązuje aż do porodu. Podczas walki z przeziębieniem najlepiej sprawdzą się domowe sposoby, ale w przypadku zaostrzenia objawów zalecana jest konsultacja z lekarzem, który zleci odpowiednią dla ciężarnej farmakoterapię. Jeśli specjalista zdiagnozuje poważną infekcję bakteryjną (np. anginę czy zapalenie płuc), konieczne będzie przyjęcie antybiotyku. W niektórych przypadkach choroba może zagrozić dziecku bardziej niż przepisane lekarstwo.

Zwalcz katar

Nie wolno lekceważyć nawet najmniejszej infekcji nosa, ponieważ nieleczona może doprowadzić do stanów zapalnych dolnych dróg oddechowych. W zwalczeniu kataru najlepiej pomogą tzw. naturalne antybiotyki, czyli czosnek i cebula, które zawierają fitoncydy i allicyny – organiczne substancje o działaniu przeciwbakteryjnym. Dla wzmocnienia organizmu oraz w ramach przeciwdziałania infekcji warto przygotować syrop z cebuli. Drobno pokrojoną cebulę należy wsypać do słoika, dodać cukier lub miód, całość przykryć i odstawić na kilka godzin w ciepłe miejsce. Aby wzmocnić antybakteryjne działanie tego specyfiku, można dodać do mikstury kilka zmiażdżonych ząbków czosnku. Syrop powinno się aplikować po łyżeczce co parę godzin. Podczas kataru polecane są także domowe inhalacje (tzw. parówki). Efekty przynoszą już 10-minutowe zabiegi z dodatkiem soli morskiej i ziół (np. ziele tymianku, kwiat lawendy, mięta). Polecane są również sztyfty do nosa z olejkiem eukaliptusowym oraz stosowanie specjalnych roztworów soli morskiej w aerozolu. Pozwala to na rozrzedzenie, a w konsekwencji łatwiejsze usunięcie wydzieliny z dróg oddechowych. Podrażnioną od wydmuchiwania i pocierania chusteczkami skórę nosa warto posmarować wazeliną kosmetyczną, maścią z majerankiem lub alantoiną. W ciąży zakazane jest używanie leków z pseudoefedryną, po konsultacji ze specjalistą można natomiast zakrapiać nos kroplami na bazie oksymetazoliny i ksylometazoliny (nie dłużej niż przez 5 dni, aby nie nasilić obrzęku śluzówki nosa). Wapno, witamina C i tabletki z rutyną powinny być stosowanie wyłącznie według wytycznych lekarza. Wizyta u specjalisty jest zalecana również w przypadku, gdy dokuczający katar przybierze barwę zieloną lub żółtą, może to być bowiem sygnał groźnej zarówno dla matki, jak i dla dziecka infekcji bakteryjnej.

Zadbaj o gardło

Na nieprzyjemne pieczenie i drapanie w gardle zaleca się domowe płukanki. Dobre rezultaty daje stosowanie kilka razy dziennie roztworu sody oczyszczonej lub soli kuchennej. Do przygotowania lekarstwa wystarczą ich dwie łyżeczki rozpuszczone w szklance ciepłej wody. Przy bólu gardła sprawdzą się również wywary z ziół, które charakteryzują się działaniem przeciwbakteryjnym i przeciwzapalnym (np. z czarnego bzu czy szałwii). Łyżkę suszu należy zalać szklanką wrzącej wody i odstawić do ostygnięcia na  10-15 minut, następnie płukać gardło co parę godzin. Z aptecznych środków dozwolone są: spray lub tabletki do ssania z benzydaminą oraz cukierki szałwiowe. Przy bólu gardła warto wypróbować okłady z kapusty, która – dzięki zawartości soli potasowej i związków siarki – ma działanie przeciwzapalne. Szyję należy obłożyć sparzonymi i rozbitymi (np. tłuczkiem do mięsa) liśćmi, a następnie obwinąć na  ok. 20 minut szalikiem. W przypadku nieprzemijającego, ostrego bólu i pojawienia się na migdałkach białego nalotu, koniecznie trzeba zgłosić się do lekarza. Objawy te mogą sygnalizować początek anginy.

Wylecz kaszel

Nieprzerwany, silny i wzmagający się kaszel może doprowadzić do przedwczesnych skurczów macicy, a nawet do porodu, dlatego gdy nie uda się go opanować domowymi sposobami, należy bezwzględnie udać się do lekarza. W łagodniejszych przypadkach wystarczą domowe sposoby. Ważne, aby rozróżnić kaszel suchy od wilgotnego i odpowiednio dopasować kurację. Przy suchym kaszlu warto dwa razy dziennie wypić wywar z imbiru, który dobrze nawilża śluzówkę gardła. Do jego przygotowania wystarczy pokroić niewielki kawałek tej rośliny (ok. 5 centymetrów), zalać dwiema szklankami wody i gotować przez ok. 20 minut. Aby napój był smaczniejszy, można dodać do niego łyżeczkę miodu. Pomocny będzie również syrop z prawoślazu, który zawiera substancje śluzowe osłaniające gardło, lub z babki lancetowatej działającej wykrztuśnie i przeciwzapalnie. Za wiedzą lekarza można sięgnąć także po nieopioidowe leki przeciwkaszlowe. Dobrym sposobem na mokry kaszel jest syrop z czosnku. Do słoika należy wlać dwie szklanki chłodnej, przegotowanej wody,  następnie wrzucić cztery ząbki zmiażdżonego czosnku i dodać sok wyciśnięty z dwóch cytryn. Całość odstawić na kilka dni w ciemne miejsce. Odcedzony syrop powinno się aplikować po łyżce trzy razy dziennie. W ciąży należy zrezygnować z syropów zawierających gwajakol i kodeinę oraz leków przeciwkaszlowych z grupy pochodnych dekstrometorfanu. Można natomiast zastosować syropy na bazie bromheksydyny. W dobraniu odpowiedniego medykamentu można poprosić o radę farmaceutę.

Pozbądź się gorączki

W przypadku temperatury ciała oscylującej w okolicy 38 stopni najlepszym rozwiązaniem będzie wygrzanie się np. w ciepłej pościeli. Powinno się też rozgrzać ciało „od środka”, np. pijąc mleko z miodem i czosnkiem. Napój ten ma działanie napotne i sprzyja usunięciu z organizmu toksyn. Kobiety ciężarne nie powinny sięgać po leki z ibuprofenem, może on bowiem wywołać zmiany w układzie krążenia u płodu. Zakazane jest także stosowanie aspiryny i jej pochodnych, ponieważ leki te mogą być przyczyną rozszczepu podniebienia, wad serca i mniejszej masy urodzeniowej u dziecka. Jeśli konieczne jest farmakologiczne zbicie gorączki, lekarz może zalecić przyjęcie paracetamolu w dawce nie większej niż 2 tabletki na dobę.

Tekst: Marta Grabiec
Artykuł pochodzi ze styczniowego wydania magazynu „Strefa Zdrowia dla Każdego”