Wiekowy uśmiech – uzębienie seniora

7 września 2012

Pełne i sprawne uzębienie to klucz do prawidłowego trawienia i dobrego samopoczucia. Jako pierwsze rozdrabniają przyjmowane przez nas pokarmy, dzięki nim prawidłowo mówimy, a nasza twarz zachowuje odpowiedni kształt. Gdy z wiekiem zaczynamy tracić stałe uzębienie, ważne by powstające luki wypełniać odpowiednimi protezami lub implantami.

Każda, nawet pojedyncza luka w uzębieniu stwarza zagrożenie dla sąsiadujących z nią zębów. Mają one tendencję do pochylania się, a nawet przesuwania w kierunku wolnej przestrzeni. Badania pokazują, że prawie połowa Polaków między 65 a 75 rokiem życia nie ma ani jednego stałego zęba. To oni borykają się na co dzień z protezami, które często mają niekorzystny wpływ na samopoczucie i zdrowie.

Paradontoza? A może tylko stan zapalny?

Choroby przyzębia to druga po próchnicy przyczyna utraty zębów. Na szczęście schorzenia, które dziesiątkują uzębienie, rzadko kiedy okazują się paradontozą. Z reguły to po prostu stany zapalne w obrębie przyzębia, które przez wiele lat mogą nie dawać żadnych objawów.

Wczesna diagnoza i szybkie działanie pozwalają uniknąć nieprzyjemnych zabiegów chirurgicznych w obrębie przyzębia.

Cztery przykazania ochrony przyzębia:

  • Dwa razy w roku usuwaj kamień nazębny w gabinecie stomatologicznym (zgodnie z zaleceniem Światowej Organizacji Zdrowia) i regularnie zgłaszaj się na wizyty kontrolne. Możesz zrobić to bezpłatnie w ramach NFZ.
  • W przypadku kamienia gromadzącego się pod dziąsłami regularnie korzystaj z ultradźwiękowej metody jego usuwania. Bezbolesna i komfortowa dla pacjenta technologia zdecydowanie ogranicza liczbę inwazyjnych zabiegów chirurgicznych.
  • Dokładnie, ale delikatnie myj zęby co najmniej dwa razy dziennie, stosując specjalne pasty zapobiegające odkładaniu się kamienia. Nie zapominaj o higienie języka, przestrzeni międzyzębowych (nitkowanie) oraz płukaniu jamy ustnej preparatami przeciwzapalnymi i przeciwbakteryjnymi.
  • Zainwestuj w aparat ortodontyczny. Okazuje się, że ortodonta może uratować uzębienie zagrożone paradontopatią. Ustawione prawidłowo zęby nie mają wolnych przestrzeni między sobą, zmniejszają się kieszenie kostne i dziąsłowe, a stan przyzębia znacznie się poprawia.

Protezy

Często to one są jedynym ratunkiem dla osób posiadających ubytki w uzębieniu. Są stosunkowo niedrogie, można również starać się o częściowe lub całkowite dofinansowanie protezy z NFZ. Wyróżnia się protezy częściowe, które uzupełniają braki w uzębieniu oraz protezy pełne, które zastępują wszystkie utracone zęby. Sprawdzają się w szczególności protezy mocowane na zębach własnych pacjenta (protezy częściowe). Choć protezy nigdy nie zastąpią naturalnych zębów, umożliwiają normalne funkcjonowanie, a obecnie dostępne wyglądają bardzo naturalnie i są coraz bardziej wygodne. Do prawidłowo wykonanej protezy można się z czasem przyzwyczaić, trzeba jednak pamiętać, żeby protezę czyścić tak jak stałe uzębienie.

Protezy mogą czasami przeszkadzać jej użytkownikom normalnie funkcjonować, w szczególności podczas jedzenia. Gdy proteza jest niewłaściwie dobrana, może przemieszczać się w jamie ustnej, co dla jej posiadacza oznacza duży dyskomfort, szczególnie w przypadku protezy dolnej. Dlatego ważną rzeczą jest by proteza była dobrze dopasowana do twarzy i szczęki. Osoby noszące niedopasowane protezy narzekają np. na chroniczny ból głowy, wywołany destrukcyjnym wpływem protezy na zanikające podłoże kostne oraz stawy skroniowo-żuchwowe. Gdy proteza jest ruchoma może także uciskać i ocierać tkanki jamy ustnej, wywołując rozmaite zakażenia, zapalenia, podrażnienia. Ich posiadacze często mają problem z przyjmowaniem pokarmów, nie mogą gryźć i przeżuwać, co wpływa na gorsze ich odżywianie.

Światowy trend

Tendencje światowe są takie, by unieruchamiać protezy pełne za pomocą implantów. To proste i szybkie rozwiązanie, które znacznie poprawia jakość życia osób cierpiących na bezzębie. Technologia ta jest coraz bardziej dostępna dla polskich seniorów – także cenowo. To najtańszy zabieg w implantologii – stawki na stabilizacje protez zaczynają się od 1000 złotych za implant, a kliniki oferują także możliwości ratalnych płatności.

Jak wygląda taki zabieg? Implanty, czyli tytanowe śruby, wszczepia się bezpośrednio w kość. Zabieg przeprowadza się po badaniach diagnostycznych wykonywanych w klinice stomatologicznej. Po wygojeniu dziąseł, do zintegrowanych z kością śrub, montuje się zatrzaski i do nich „wklikuje” się protezę. To skuteczne i bezpieczne połączenie, które pozwala zapomnieć o tym, że nie mamy już własnych zębów. Wraz z ustabilizowaniem protezy na implantach do kosza można wyrzucić kleje do protez, które już nie będą więcej potrzebne. Wraz z rozwojem technologii gwałtownie skurczyła się lista przeciwwskazań do wykonywania zabiegów implantologicznych. Dziś prawie każdy ma szansę na implanty, nawet osoby po terapiach antynowotworowych czy z cukrzycą. Nie ma także górnej granicy wieku dla zabiegów implantologicznych.

Dieta, a zdrowie jamy ustnej

Prawidłowe odżywianie nie tylko w znaczny sposób wpływa na ogólny stan zdrowia, ale także jest niezbędne dla zachowania zdrowych zębów i dziąseł. Pełnowartościowa dieta jest dla tkanek dziąseł i dla zębów źródłem ważnych składników pokarmowych oraz minerałów, dzięki którym pozostają one mocne i odporne na infekcje powodujące chorobę dziąseł. Ponadto pokarmy twarde i zawierające błonnik, takie jak owoce i warzywa, zazwyczaj pomagają utrzymać zęby i dziąsła w czystości. Miękkie i lepkie pokarmy zwykle pozostają w szczelinach zębów i pomiędzy zębami, zwiększając grubość płytki nazębnej. Dieta pacjentów z protezami lub implantami stałymi właściwie nie ulega zmianie. Odmiennie wygląda sytuacja w przypadku stosowania protez ruchomych. Pacjenci rozpoczynający korzystanie z protez ruchomych (zwłaszcza tych pełnych), powinni w początkowym okresie spożywać pokarmy płynne i półpłynne oraz stopniowo przyzwyczajać się do potraw o twardszej konsystencji. Powinni jeść mniejsze kęsy, unikać pokarmów bardzo twardych i ciągnących, co znacznie wydłuża czas spożywania posiłków.