Zioła z własnego ogródka

19 lipca 2016

Rosną szybko i bujnie, rzadko chorują i w prosty sposób urozmaicają nasze codzienne dania. Doradzamy, jak założyć ziołowy ogródek i które rośliny wybrać, by cieszyć się zdrowiem.

Rozpocząć należy od wyznaczenia odpowiedniego zakątka w ogrodzie. Większość ziół lubi miejsca nasłonecznione, gdyż słońce zapobiega ich nadmiernemu rozrostowi i w efekcie zwiększa aromatyzację liści. Powinno się również zadbać o odpowiednią ochronę roślin przed silnym wiatrem. Dobrze, żeby nasza rabatka była umiejscowiona możliwie blisko domu, co sprawi, że zioła będą zawsze na wyciągnięcie ręki. Najlepszym podłożem dla tych roślin będzie gleba przepuszczalna, lekka – z pewnością nie sprawdzi się ciężka gleba gliniasta. Jeśli taką posiadamy w naszym ogródku, rozluźnijmy ją, dodając piasek lub torf. Warto też użyźniać glebę naturalnym kompostem, a przed wysiewem usunąć wszystkie chwasty i kamienie.

Najlepsze miejsce

Zioła mogą być wysiewane do gruntu w grządkach lub w okrągłych czy kwadratowych klombach. Sprawdzi się również mieszanie różnych ich gatunków. Należy jednak pamiętać o zapewnieniu odpowiedniego miejsca roślinom silnie rosnącym (np. oregano czy mięta). Dobrze w ich przypadku wykorzystać specjalne plastikowe opaski ograniczające ekspansję korzeni i nie sadzić w pobliżu ziół słabo rosnących (np. bazylii). Rośliny jednoroczne (np. bazylia, majeranek) lub te mniej odporne na mróz możemy posadzić w mobilnych donicach, które przy pierwszych przymrozkach zabierzemy do domu.

Jak pielęgnować?

Uprawa ziół nie stanowi dużego wyzwania. Powinno się je podlewać w miarę potrzeby, dbając o to, by nie przesuszyć gleby. Najodpowiedniejsza do tego celu będzie deszczówka lub woda tzw. odstana. Warto też regularnie przycinać nasze uprawy, co pobudzi je do rozkrzewiania i wzrostu. Do zbierania najlepsze będą suche dni – ścinamy zioła nożem lub ostrymi nożyczkami, opłukujemy w zimnej wodzie, od razu wykorzystujemy, suszymy lub mrozimy. Zioła są najbardziej aromatyczne, gdy zaczynają zawiązywać kwiaty. Na zimę wieloletnie rośliny okrywamy liśćmi lub ściółką.

Zioła a zdrowie

Nawet popularne i łatwe w uprawie zioła nadają potrawom charakterystycznego smaku, a dodatkowo pomagają poradzić sobie z najczęstszymi dolegliwościami zdrowotnymi. Możemy wybrać m.in.

  • Miętę pieprzową – jest świetnym dodatkiem do sałatek czy napojów. Słynie ze swojego orzeźwiającego aromatu. Zdaniem rzymskich filozofów pobudza również mózg. Z pewnością sprawdza się przy problemach z trawieniem. Wykorzystujemy liście, które najlepiej zebrać przed kwitnieniem rośliny. Możemy je też zasuszyć lub zamrozić. Zioło uprawiamy w jasnych i słonecznych miejscach na żyznej glebie. Roślina osiąga do 50 cm wysokości.
  • Tymianek – sprawdzi się jako dodatek do zup, sosów, wywarów mięsnych, ryb czy dziczyzny. Bardzo popularny jest w kuchni francuskiej. W medycynie naturalnej stosowany jako środek wykrztuśny, ściągający i odkażający przy stanach zapalnych górnych dróg oddechowych. Już 3000 lat p.n.e. stosowany był jako środek bakteriobójczy. Wykorzystuje się jego liście oraz świeże gałązki. Do zasuszenia najlepsze są natomiast wierzchołki pędów. Uprawa zioła potrzebuje słonecznego stanowiska, ale nie jest ono wymagające, jeśli chodzi o glebę. Osiąga do 30 cm.
  • Lubczyk ogrodowy – posiada bardzo aromatyczne liście, które wzbogacą zupy, mięsa i buliony. W smaku bardzo podobny do przyprawy maggi. Starożytni wierzyli, że przynosi miłość i szczęście. Leczyli nim też niewydolność nerek i schorzenia dróg moczowych. Najlepiej suszyć lub zamrażać młode liście. Zioło uprawiamy w słonecznym miejscu lub w półcieniu, dbając o stałe nawilżenie gleby. Może osiągnąć nawet 150 cm wysokości.
  • Bazylię pospolitą – ma delikatny, słodkawy, lekko korzenny smak. W zapachu przypomina nieco anyż lub cynamon. Dobrze znana w kuchni włoskiej, gdzie najczęściej używana jest jako dodatek do dań makaronowych, pesto czy w towarzystwie serów lub pomidorów. Przez Hindusów uznawana za świętą roślinę. Znana jest również ze swojego pozytywnego wpływu na trawienie i przyswajanie przez organizm wartości odżywczych. Działa też przeciwbólowo oraz jako antydepresant. Liście tego zioła można mrozić lub suszyć. Roślina lubi słońce i stale delikatnie wilgotne podłoże. Dorasta do 60 cm.
  • Oregano – zwane inaczej lebiodką pospolitą, to jedno z ziół wchodzących w skład mieszanki tzw. ziół prowansalskich. Bardzo popularne w kuchni włoskiej. Wykorzystywane jako dodatek do sosów, sałatek, mięsa, pizzy. Już starożytni Grecy doceniali jego właściwości lecznicze, m.in. działanie moczopędne, odtruwające, dezynfekujące, wykrztuśne czy przeciwskurczowe. Suszyć można jego listki i gałązki. Roślina lubi słońce lub półcień i suchą glebę. Osiąga nawet 80 cm wysokości.
  • Koper – jego nazwa (z ang. dill) pochodzi od nordyckiego słowa dilla (uśpić), którym nazwano to zioło ze względu na jego uspokajające właściwości. Dodatkowo Rzymianie doceniali też jego działanie uśmierzające ból oraz przyspieszające gojenie ran. W średniowieczu wierzono, że jest nieodłącznym elementem eliksirów miłosnych i chroni od klątw. Jadalne są zarówno liście, jak i nasiona. Obecnie jest idealnym dodatkiem do ziemniaków, sałatek, ryb, zup, mięs oraz przetworów (np. ogórki kiszone). Zioło lubi miejsca słoneczne i wilgotną glebę. Może osiągać nawet 120 cm wysokości.
  • Nać pietruszki zwyczajnej – zioło bardzo popularne w polskiej kuchni. Świetnie sprawdza się jako dodatek do zup, dipów, mięs, sałatek, bulionów, ryb, koktajli, a nawet owoców morza. W medycynie naturalnej stosowana od stuleci jako środek pobudzający trawienie, łagodzący wzdęcia, środek moczopędny, a nawet wzbudzający krwawienie menstruacyjne. Bogata w żelazo i witaminy. Lubi żyzną glebę oraz słońce lub półcień. Potrafi osiągnąć wysokość do 90 cm.

Tekst: Marta Kwaśniewicz